1938

rok 1938 / MCMXXXVIII XIX wiek · XX wiek · XXI wiek 1936 « 1937 « 1938 » 1939 » 1940   Wydarzenia w Polsce 7 stycznia – do Krakowa przyjechał generał Józef Haller, który przeprowadził rozmowy z miejscowymi działaczami Stronnictwa Pracy. 8 stycznia – w Katowicach aresztowano jednego z najgroźniejszych polskich przestępców międzywojennych, Nikifora Maruszeczkę. 10 stycznia ze stanowiska szefa Obozu Zjednoczenia Narodowego ustąpił płk Adam Koc. Jego miejsce zajął gen. Stanisław Skwarczyński. przed sądem okręgowym w Krakowie toczyła się rozprawa o konfiskatę powieści „Motory” Emila Zegadłowicza, zajętej 20 listopada 1937 r. przez Starostwo Grodzkie. Skład sędziowski zatwierdził konfiskatę. 15 stycznia – wodowanie ORP Orzeł. 26 stycznia – gen. Tadeusz Kutrzeba w przedstawionych marszałkowi Edwardowi Rydzowi-Śmigłemu założeniach planu wojny z Niemcami określił przewagę militarną Niemiec jako 3-krotną. 27 lutego – podniesienie bandery (wejście do służby) na nowym stawiaczu min ORP Gryf. 3 marca – otwarto port we Władysławowie. 14 marca – ustanowiono herb Chorzowa. 17 marca – ogłoszenie polskiego ultimatum wobec Litwy. Polska żądała nawiązania normalnych stosunków dyplomatycznych, co w praktyce oznaczało uznanie przez Litwę istniejących granic, a wiec przynależności Wileńszczyzny do Polski. 19 marca – na skutek wystosowanego ultimatum, Litwa nawiązała stosunki dyplomatyczne z Polską. Kwiecień – Katolicki Uniwersytet Lubelski uzyskał prawa państwowej szkoły wyższej. 7 kwietnia – została uchwalona Ustawa o ochronie Imienia Józefa Piłsudskiego. 30 kwietnia – wprowadzenie w Polsce nowego planu mobilizacyjnego „W”. 18 maja – Tadeusz Góra na szybowcu PWS-101 ustanowił rekord świata w długości lotu (577,8 km), na trasie Bezmiechowa – Soleczniki Małe. 26 maja – w Warszawie, płotkarz Paweł Schmidt ustanowił rekord Polski w biegu na 110 m ppł. wynikiem 15,1 s. 11 czerwca – Bernard Zasłona ustanowił rekord Polski w biegu na 100 m wynikiem 10,6 s. Lipiec – uruchomienie regionalnej rozgłośni radiowej w Baranowiczach (dziewiąta rozgłośnia radiowa w kraju). 9 lipca – w krakowskim kościele dominikanów odnaleziono szczątki Leszka Czarnego, brata Władysława Łokietka. 15 lipca – sprowadzenie do kraju prochów ostatniego króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. 29 lipca – założono Związek Kynologiczny w Polsce. 16 sierpnia – Komunistyczna Partia Polski rozwiązana przez Komintern w ramach wielkiej czystki w ZSRR. 28 sierpnia – w Stoczni Gdyńskiej położono stępkę pod drobnicowiec SS Olza; pierwszy statek pełnomorski budowany w II RP w Gdyni. 8 września – premiera filmu Druga młodość. 11 września – otwarto Muzeum Adama Mickiewicza w Nowogródku. 13 września – prezydent Ignacy Mościcki rozwiązał Sejm i Senat. 15 września – premiera filmu Paweł i Gaweł. 21 września – rząd RP wysunął żądanie wobec Czechosłowacji oddania części Zaolzia. 24 września – Ruch Narodowo-Radykalny Falanga rozpoczął zaciąg do Zaolziańskiego Korpusu Ochotniczego. 30 września Polska przedstawiła Czechosłowacji ultimatum w sprawie Zaolzia. w Koszalinie zlikwidowano komunikację tramwajową. 2 października – wojska polskie wkroczyły na czechosłowackie Zaolzie. 5 października – z Eksperymentalnej Stacji Telewizyjnej, znajdującej się w warszawskim wieżowcu Prudential, wyemitowano pierwszy w Polsce program telewizyjny, który był oglądany na czterech telewizorach. 11 października – formalna inkorporacja zajętej części Śląska Cieszyńskiego do Polski (w drodze dekretu Prezydenta). 12 października – powstanie miasta Stalowa Wola, jednego z najmłodszych miast w Polsce, oraz klubu sportowego ZKS Stal Stalowa Wola. 24 października – przedstawienie przez Joachima von Ribbentropa, niemieckiego ministra spraw zagranicznych, w rozmowie z Józefem Lipskim, propozycji niemieckich wobec Polski, m.in. eksterytorialnego korytarza do Prus Wschodnich. 5 listopada – premiera filmu Zapomniana melodia. 6 listopada – wybory do Sejmu. 13 listopada – wybory do Senatu. 16 listopada – formalna inkorporacja pozostałych zajętych ziem Czechosłowacji do Polski (w drodze dekretu Prezydenta). 24 listopada – prezydent Ignacy Mościcki dekretem rozwiązał funkcjonujące w Polsce loże wolnomularskie. 27 listopada – 24 Pułk Ułanów stoczył walkę z wojskiem czechosłowackim pod miejscowością Ździar. W potyczce zginął major Stefan Rago. 30 listopada – w Zakopanem podpisano umowę graniczną ze Słowacją na podstawie której przyłączono do Polski wsie Jaworzyna Spiska i Leśnica Pienińska. Grudzień – pierwszy Kongres Polskich Techników. 2 grudnia – Eugeniusz Kwiatkowski ogłosił 15-letni plan gospodarczy. 5 grudnia – w gdańskim porcie na skutek utraty stateczności podczas załadunku blachy zatonął masowiec SS Tczew; zginęło 2 członków załogi. 30 grudnia – rząd zatwierdził statut wewnętrzny Kościoła prawosławnego w Polsce. 31 grudnia – w Polsce znajdowało się 151 miast powyżej 10 tys. mieszkańców, w tym: 83 w przedziale 10-20 tys., 46 w przedziale 20-50 tys. i 22 z ludnością powyżej 50 tys. mieszkańców. na Polanie Chochołowskiej usiłowano pobić światowy rekord wysokości lotu balonem „Gwiazda Polski” (niestety uniemożliwił to silny wiatr, a powłoka już częściowo wypełniona wodorem wybuchła). Wydarzenia na świecie 1 stycznia weszła w życie Konstytucja Estonii. Alexander Cadogan objął urząd permanentnego podsekretarza stanu w Foreign Office. Pozostawał na tym stanowisku do 1946 r. 3 stycznia – z inicjatywy prezydenta Franklina Delano Roosevelta powstała organizacja charytatywna (ang. March of Dimes), której celem była walka z defektami u noworodków, ograniczenie przypadków wcześniactwa i walka z epidemią choroby Heinego-Medina. 10 stycznia Jan Kiepura wystąpił po raz pierwszy w Metropolitan Opera. w katastrofie samolotu Lockheed L-14 w okolicy Bozeman (Montana) zginęło 10 osób. 12 stycznia – w Berlinie minister wojny i naczelny dowódca Wehrmachtu feldmarszałek Werner von Blomberg żeni się z Evą Gruhn, drużbą na weselu był Hermann Göring. 14 stycznia – Norwegia wysunęła roszczenia terytorialne do Ziemi Królowej Maud. 19 stycznia – hiszpańska wojna domowa: bombardowanie Barcelony przez wojska generała Francisco Franco. 20 stycznia – w Kairze król Egiptu Faruk I żeni się z królową Farida Zulficar. 22 stycznia – w Princeton w stanie New Jersey odbyło się pierwsze publiczne wykonanie sztuki Nasza Miasto (ang. Our Town) autorstwa Thorntona Wildera, oficjalna premiera odbyła się w Nowym Jorku w dniu 4 lutego 1938 r. 24 / 25 stycznia – zjawisko zorzy polarnej, które można było zaobserwować w Europie, a było widoczne nawet z tak daleko wysuniętego punktu na południe jak Gibraltar, zaskoczyło Europejczyków. Niektórzy opisywali je, jako „kurtynę ognia” lub „ogromną krwawą wiązkę światła”. 27 stycznia niemiecki minister wojny feldmarszałek Werner von Blomberg podał się do dymisji, kiedy wyszło na jaw, że jego nowa żona pozowała do zdjęć pornograficznych. w mieście Niagara Falls w USA, z powodu oblodzenia, doszło do zawalenia się mostu nad rzeką Niagara. 28 stycznia – w stanie Vermont oddano do użytku pierwszy w Stanach Zjednoczonych wyciąg narciarski, był to wyciąg typu „wyrwirączka”. 4 lutego – niemiecki minister wojny Werner von Blomberg i naczelny dowódca wojsk lądowych Werner von Fritsch zostali zdymisjonowani. Adolf Hitler został naczelnym dowódcą Wehrmachtu i mianował dowódcą sił powietrznych, czyli Luftwaffe Hermanna Göringa, a Walthera von Brauchitscha naczelnym dowódcą wojsk lądowych. W miejsce Ministerstwa Spraw Wojskowych powołano Naczelne Dowództwo Sił Zbrojnych (Oberkommando der Wehrmacht). Hitler zdymisjonował także ze stanowiska ministra spraw zagranicznych Niemiec Konstantina von Neuratha, na stanowisko to powołał Joachima von Ribbentropa. 6 lutego – w niedzielę na plaży Bondi (ang. Bondi Beach) w Sydney w Australii 300 pływaków zostało porwanych przez trzy potężne fale oceaniczne. 10 lutego – król Rumunii Karol II Rumuński objął dyktatorską władzę. 12 lutego – Adolf Hitler w spotkaniu z kanclerzem Austrii Kurtem von Schuschniggiem zażądał zgody na Anschluss Austrii. 14 lutego – brytyjska baza morska w Singapurze rozpoczęła swą działalność operacyjną. 20 lutego brytyjski minister spraw zagranicznych Sir Anthony Eden podał się do dymisji i został zastąpiony Lordem Halifaxem. Powodem ustąpienia ze stanowiska Anthonego Edena była różnica poglądów z premierem Neville Chamberlain’em w sprawie polityki względem Włoch. język retoromański został czwartym językiem państwowym w Szwajcarii. 24 lutego – w sprzedaży ukazała się nylonowa szczoteczka do zębów, był to pierwszy produkt wykonany z tego materiału. 26 lutego – rozpoczęcie produkcji Volkswagena Typ 1 w Niemczech. Marzec – włoski fizyk teoretyk, były student Enrico Fermiego, autor prac z fizyki atomowej i jądrowej Ettore Majorana zniknął w tajemniczych okolicznościach. 3 marca odkrycie złóż ropy naftowej w Arabii Saudyjskiej. brytyjski ambasador w Niemczech Nevile Henderson przedstawił propozycję Hitlerowi utworzenia międzynarodowego konsorcjum do zarządzania większością terytorium Afryki. W organizacji tej Niemcy odgrywałyby wiodącą rolę, w zamian Niemcy musiałyby przyrzec, że nigdy nie użyją siły by zmienić swe granice. Hitler odrzucił brytyjską ofertę. w Kalifornii wylała rzeka Santa Ana, w powodzi w Hrabstwie Orange zginęło 58 osób. 6 marca w Berlinie, na I Kongresie Polaków w Niemczech, uchwalono Pięć prawd Polaka. hiszpańska wojna domowa: stoczono bitwę koło przylądka Palos. 12 marca – wejście wojsk niemieckich na terytorium Austrii i wcielenie jej do Rzeszy (anschluss Austrii). 13 marca Niemcy oficjalnie ogłaszają aneksję Austrii. rząd austriacki przyjął uchwałę o wcieleniu Austrii do III Rzeszy (anschluss Austrii). 14 marca – francuski premier Léon Blum zapewnił czechosłowacki rząd, że Francja wypełni swe zobowiązania traktatowe w razie inwazji niemieckiej. 15 marca – w ZSRR podano do wiadomości, że wykonano karę śmierci na Nikołaju Bucharinie. 18 marca Meksyk znacjonalizował przemysł naftowy. były naczelny dowódca wojsk lądowych Niemiec generał Werner von Fritsch został oczyszczony z zarzutów o skłonności homoseksualne przez niemiecki sąd wojskowy. 10 kwietnia – Édouard Daladier zostaje premierem Francji. Mianuje ministrem spraw zagranicznych zwolennika ustępstw Georges’a Bonneta, który później kontynuuje renegocjacje dotyczące między innymi gwarancji bezpieczeństwa Czechosłowacji. Gwarancji tych udzielił poprzedni rząd francuski premiera Léona Bluma w dniu 14 marca 1938 r. 17 kwietnia – papież Pius XI kanonizował Andrzeja Bobolę. 24 kwietnia – Konstantin Päts został prezydentem Estonii. 25 kwietnia – Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych zmienił zasady obowiązujące przez cały wiek wspólnego prawa federalnego (ang. Erie Railroad Co. v. Tompkins). 5 maja Stolica Apostolska uznała rząd Francisco Franco w Hiszpanii. Szef Sztabu Generalnego armii niemieckiej generał Ludwig Beck wystosował memorandum do Hitlera w sprawie niemieckiego planu wojny z Czechosłowacją (niem. Fall Grün), w którym był przeciwny rozpoczęciu wojny z Czechosłowacją, motywując to niedostatecznym przygotowaniem armii niemieckiej do prowadzenia wojny o wymiarze światowym, która byłaby wynikiem takiego ataku. 9 maja – Kaarel Eenpalu został premierem Estonii. 14 maja – Chile wycofało się z członkostwa w Lidze Narodów. 20 maja – rząd czechosłowacki wydał rozkaz częściowej mobilizacji armii wzdłuż granicy z Niemcami. 23 maja – w związku z częściową mobilizacją w Czechosłowacji i jednomyślnością dyplomatów z większości krajów całego świata w stosunku do żądań niemieckich w kwestii Kraju Sudeckiego (niem. Sudetenland), Hitler polecił Ministerstwu Spraw Zagranicznych wydanie oświadczenia, w którym stwierdzono, że Niemcy nie mają żadnych żądań, co do terytorium Czechosłowacji. Większość opinii publicznej na świecie uznała, że w tym momencie groźba wojny została zażegnana. 25 maja hiszpańska wojna domowa: miasto portowe Alicante zostało zbombardowane, zginęło 313 osób. otwarto Estadio Monumental w Buenos Aires. 28 maja – na konferencji w Kancelarii Rzeszy, Hitler oznajmił swą decyzję o inwazji na Czechosłowację i rozkazał natychmiastową mobilizację 96 dywizji Wehrmachtu. 1 czerwca – opublikowano pierwszy odcinek przygód Supermana. 4 czerwca – we Francji rozpoczęły się III Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej. 5 czerwca – w pierwszym występie na piłkarskich Mistrzostwach Świata Polska przegrała po dogrywce z Brazylią 6:5. Cztery bramki dla Polski zdobył Ernest Wilimowski, trzy dla Brazylii – Leônidas. 11 czerwca – w miejscowości Ludes w Łotwie pożar zniszczył 212 budynków. 12-18 czerwca – w Niemczech i Austrii odbyły się łapanki na osoby z grup etnicznych Romów (Cyganie) i Sinti. Osoby złapane były bite a później osadzane w więzieniach lub obozach koncentracyjnych. 15 czerwca – w Anglii węgierski wynalazca i dziennikarz László Bíró opatentował długopis. 19 czerwca – w finale Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej Włochy pokonały Węgry 4 – 2. 22 czerwca – w Nowym Jorku na stadionie Yankee (ang. Yankee Stadium) w pojedynku bokserskim o tytuł mistrza świata wagi ciężkiej Joe Louis znokautował Maxa Schmelinga. 23 czerwca – w Stanach Zjednoczonych weszła w życie ustawa (ang. Civil Aeronautics Act) powołująca Cywilną Agencję Zarządzającą Lotnictwem (ang. Civil Aeronautics Authority), agencja ta była prekursorem agencji NASA. 24 czerwca – na wysokości 20 km wybuchł w powietrzu, ważący ok. 450 ton meteoryt (w pobliżu miejscowości Chicora w stanie Pensylwania, USA). 25 czerwca – Douglas Hyde został wybrany pierwszym prezydentem Irlandii. Lipiec – w Austrii trwały prace przy budowie niemieckiego obozu koncentracyjnego Mauthausen-Gusen. 3 lipca w Wielkiej Brytanii parowóz Mallard (LNER Class A4 4468 Mallard) ustanowił rekord prędkości – osiągnął 203 km/h (126 mph). w Gettysburgu w stanie Pensylwania spotkali się po raz ostatni weterani walczący po obu stronach w bitwie pod Gettysburgiem. Spotkanie to odbyło się z okazji 75 rocznicy tej największej bitwy wojny secesyjnej. 5 lipca – hiszpańska wojna domowa: komisja powołana do osiągnięcia porozumienia w sprawie wycofania wszystkich obcych ochotników z udziału w hiszpańskiej wojnie domowej (ang. Non-Intervention Committee) osiągnęła swój cel. Porozumienie było respektowane przez republikańskich ochotników, w tym tych z Anglii i Stanów Zjednoczonych, ale było zignorowane przez rządy Niemiec i Włoch. 6 lipca – została odkryta Lizytea, księżyc Jowisza. 9 lipca – rozpoczął się radziecko-japoński konflikt graniczny nad jeziorem Chasan. 12 lipca – turecka armia przeprowadziła akcję przeciw Kurdom, na terenie Turcji. 14 lipca Howard Hughes ustanowił nowy rekord, 91 godzin lotu, w przelocie samolotem dookoła świata. Benito Mussolini opublikował antysemicki manifest Manifesto della razza. 23 lipca – Syjam oficjalnie zmienił nazwę na Tajlandia. 25 lipca – hiszpańska wojna domowa: rozpoczęła się bitwa nad Ebro. 28 lipca – w mieście Chania na Krecie doszło do rewolty przeciw dyktatorowi Joanisowi Metaksasowi. 30 lipca – został odkryty księżyc Jowisza – Karme. Sierpień – wojna chińsko-japońska: w obliczu przytłaczającej militarnej przewagi armii japońskiej, rząd Czang Kaj-szeka został przeniesiony w głąb Chin do Chongqing. 4 sierpnia – Lord Runciman przybył do Pragi, jako specjalny wysłannik brytyjskiego premiera Neville Chamberlaina, by przedstawić stanowisko Wielkiej Brytanii w sprawie Kraju Sudetów (niem. Sudetenland, czes. Sudety). 6 sierpnia – amerykańska wytwórnia filmowa Warner Brothers zaprezentowała film animowany z serii Zwariowane Melodie pod tytułem Porky & Daffy. 10 sierpnia – na tajnym zebraniu z generałami armii niemieckiej, Hitler zaatakował pozycję generała Ludwiga Becka w sprawie ataku na Czechosłowację (Fall Grün). Hitler przekonał większość generałów do swego punktu widzenia – za atakiem na Czechosłowację. 11 sierpnia – zawarto rozejm w radziecko-japońskim konflikcie granicznym nad jeziorem Chasan. 18 sierpnia generał Ludwig Beck przekonany, że decyzja Hitlera ataku na Czechosłowację doprowadzi do wielkiej wojny w Europie, protestując zrezygnował ze stanowiska szefa sztabu armii. Ewald von Kleist-Schmenzin przybył do Londynu, aby poznać opinię brytyjskiego rządu, w sprawie ewentualnego zorganizowania zamachu stanu w Niemczech. Jego prywatna misja nie zainteresowała jednak rządu Neville Chamberlaina. Ewald von Kleist-Schmenzin znalazł jednak zainteresowanego słuchacza, był nim będący w opozycji Winston Churchill. most łączący Stany Zjednoczone i Kanadę przez rzekę Świętego Wawrzyńca (ang. Thousand Islands Bridge) został otwarty przez prezydenta Franklina D. Roosevelta. 20 sierpnia – w Londynie, Brytyjczyk Sydney Wooderson ustanowił rekord świata w biegu na 800 m (1.48.4 s.) 23 sierpnia – w czasie obiadu na pokładzie transatlantyku Patria na Zatoce Kilońskiej, Hitler powiedział do goszczącego w Niemczech przywódcy węgierskiego Miklósia Horthyego, że atak na Czechosłowacje jest nieodwołalny. Powiedział, że kto chce siedzieć przy stole musi, chociaż pomóc w kuchni. Była to aluzja do roszczeń Węgierskich do Zakarpacia. 27 sierpnia – generał Ludwig Beck opuszcza stanowisko szefa Sztabu Generalnego wojsk lądowych armii niemieckiej, stanowisko to obejmuje generał Franz Halder. 28 sierpnia – w związku z niepowodzeniem misji Lorda Runcimana, brytyjski premier Neville Chamberlain, zawezwał ambasadora brytyjskiego w Berlinie Nevile’a Hendersona do powrotu do Londynu. Nevile Henderson został poinstruowany by zorganizować spotkanie Chamberlaina z Hitlerem. 31 sierpnia – w nocie do premiera brytyjskiego Winston Churchill podkreśli że Francja i Wielka Brytania powinny honorowo wypełnić zobowiązania względem Czechosłowacji, powinny stanąć w obronie przeciw niemieckiej agresji. Zasugerował, że brytyjski rząd powinien stworzyć większą koalicję krajów, ze Stanami Zjednoczonymi i ze Związkiem Radzieckim. 2 września – sowiecki abmasador w Wielkiej Brytanii Iwan Majski, w telefonicznej rozmowie z Winstonem Churchillem poinformował go, że Ludowy Komisarz Spraw Zagranicznych Maksim Litwinow oświadczył ambasadorowi francuskiemu w Moskwie, że ZSRR jest gotowe do walki o integralność terytorialną Czechosłowacji. 5 września – prezydent Czechosłowacji Edvard Beneš spotkał się z przedstawicielami społeczności Niemców Sudeckich na zamku w Hradczanach. Oświadczył im, że zgadza się na wszystkie żądania pod warunkiem, że Kraj Sudecki pozostanie w granicach Czechosłowacji. 6 września – rozpoczął się w Norymberdze ostatni zjazd Narodowosocjalistycznej Niemieckiej Partii Robotników. Zjazd ten był uważnie obserwowany na całym świecie, z przemówienia Hitlera starano się wywnioskować czy wybuchnie wojna o Czechosłowację. 7 września – w wysokonakładowym brytyjskim dzienniku The Times ukazał się artykuł wzywający Czechosłowację do oddania Niemcom Kraju Sudeckiego. 9 września – prezydent Franklin D. Roosevelt rozwiał wszelkie wątpliwości, oświadczając na konferencji prasowej, że w razie niemieckiej agresji na Czechosłowację Stany Zjednoczone pozostaną neutralne. 10 września – Hermann Göring w swoim przemówieniu na zjeździe NSDAP w Norymberdze nazwał Czechów „nędzną rasą pigmejów”, która dokucza rasie ludzkiej. W tym samym dniu czeski prezydent Edvard Beneš w przemówieniu radiowym wzywał do spokoju, próbując załagodzić napiętą sytuację. 12 września – Hitler w przemówieniu na zakończenie zjazdu NSDAP w Norymberdze gwałtownie zaatakował Czechów i personalnie prezydenta czeskiego Edvarda Beneša. 13 września w Kraju Sudeckim pod przewodnictwem niemieckiego działacza hitlerowskiego Konrada Henleina rozpoczęło się powstanie przeciw rządowi czechosłowackiemu. rząd Czechosłowacji ogłosił stan wojenny na terenie Kraju Sudeckiego. Neville Chamberlain wysłał telegram do Hitlera, w którym przynaglająco zabiegał o spotkanie z przywódcą III Rzeszy. 15 września – Neville Chamberlain, premier Wielkiej Brytanii, na spotkaniu w willi Hitlera w Obersalzbergu omówił sprawę niemieckich roszczeń terytorialnych wobec części Czechosłowacji, zwanej Krajem Sudetów (niem. Sudetenland). 21 września – przygotowania ZSRR do wkroczenia do Czechosłowacji; rząd czechosłowacki nie przyjął pomocy. 23 września – powszechna mobilizacja w Czechosłowacji. 26 września – częściowa mobilizacja we Francji i Wielkiej Brytanii. 27 września – w Glasgow zwodowano transatlantyk RMS Queen Elizabeth. 28 września – spotkanie szefów rządów Niemiec, Włoch, Wielkiej Brytanii i Francji w Monachium zorganizowane z inicjatywy Benito Mussoliniego, aby doprowadzić do rozwiązania problemu czechosłowackiego (układ monachijski). 30 września – zawarcie przez Niemcy, Włochy, Wielką Brytanię i Francję układu monachijskiego. Upoważniał Niemcy do aneksji części Czechosłowacji (początek tzw. „upadku Czechosłowacji”). Październik – Węgry zajęły południową część Czechosłowacji (dalszy ciąg tzw. „upadku Czechosłowacji”). 1 października – oddziały niemieckie wkroczyły do Czechosłowacji i zajęły Kraj Sudecki (Sudentenland). 2 października – polskie wojska rozpoczęły zajmowanie Śląska Cieszyńskiego. 21 października – wojska japońskie zajęły Kanton. 25 października – rząd Benito Mussoliniego ogłosił Libię integralną częścią Włoch. 26 października – rozpoczęła się Polenaktion, w wyniku której 17 tys. polskich Żydów mieszkających w Trzeciej Rzeszy zostało deportowanych do Polski. 30 października – słuchowisko radiowe wg „Wojny światów” H.G. Wellsa wywołało panikę w całych Stanach Zjednoczonych. 2 listopada – w wyniku pierwszego arbitrażu wiedeńskiego przyznano Węgrom część południowej Słowacji oraz Ruś Zakarpacką. 7 listopada – Herschel Grynszpan, w proteście przeciw sytuacji Żydów w Niemczech, zastrzelił w Paryżu sekretarza ambasady niemieckiej Ernsta vom Ratha. Wydarzenie stało się pretekstem dla dalszych prześladowań („noc kryształowa”). 9/10 listopada – wielki pogrom Żydów w Niemczech i Austrii („noc kryształowa”). 11 listopada – została zdelegalizowana przez niemieckich okupantów czeska organizacja narodowo-radykalna Vlajka. 16 listopada – Albert Hofmann dokonał syntezy LSD. 22 listopada – Zgromadzenie Narodowe Republiki Czesko-Słowackiej uchwaliło nową konstytucję, przyznającą Zakarpaciu autonomię. Nazwa autonomicznego kraju brzmiała (od 30 grudnia 1938) Ukraina Karpacka. 25 listopada – Ławrientij Beria został ludowym komisarzem spraw wewnętrznych. 28 listopada – rozpoczęło nadawanie Radio Tirana. 30 listopada Emil Hácha został wybrany na prezydenta Czechosłowacji. podczas transportu do więzienia w Jilavie został uduszony przez żandarmów przywódca rumuńskiej nacjonalistycznej Żelaznej Gwardii Corneliu Zelea Codreanu i jego 13 współtowarzyszy. Grudzień – Niemcy opracowały tzw. program Z (10-letni plan rozbudowy floty wojennej). 1 grudnia – Rudolf Beran został premierem Czechosłowacji. 3 grudnia – w Santiago de Chile otwarto Stadion Narodowy. 22 grudnia Otto Hahn, wspólnie z Fritzem Strassmannem, przeprowadził pierwszą próbę rozszczepienia jądra atomowego. odkrycie pierwszej żywej latimerii. 23 grudnia – hiszpańska wojna domowa: ruszyła ofensywa wojsk generała Francisco Franco na Katalonię. 28 grudnia – Irak zerwał stosunki dyplomatyczne z Francją. Wyizolowanie penicyliny przez grupę trzech naukowców: Alexandra Fleminga, Howarda Waltera Floreya oraz Ernsta Borisa Chaina (samo odkrycie penicyliny nastąpiło 28 września 1928 r. przez Alexandra Fleminga). Urodzili się 1 stycznia Frank Langella, amerykański aktor Józef Skwark, polski aktor 2 stycznia - Goh Kun, polityk południowokoreański, burmistrz Seulu, premier 5 stycznia Terry Davis, brytyjski polityk Jan Karol I Hiszpański, król Hiszpanii Keith Greene, angielski kierowca wyścigowy 6 stycznia Adriano Celentano, włoski piosenkarz, aktor, reżyser i prezenter telewizyjny Karl-Heinz Kunde, niemiecki kolarz 7 stycznia Rauno Aaltonen, fiński kierowca rajdowy Patrick John, polityk Dominiki Roland Topor, francuski pisarz i rysownik, scenarzysta, reżyser filmowy i teatralny, aktor (zm. 1997) 10 stycznia - Donald Knuth, amerykański matematyk i informatyk 11 stycznia - Arthur Scargill, brytyjski polityk 13 stycznia Daevid Allen, australijski gitarzysta, piosenkarz i kompozytor Shivkumar Sharma, indyjski muzyk 14 stycznia - Jack Jones, amerykański piosenkarz 15 stycznia - Barbara Wrzesińska, polska aktorka 17 stycznia - John Bellairs, amerykański pisarz (zm. 1991) 18 stycznia Anthony Giddens, brytyjski socjolog Paul G. Kirk, Jr., amerykański polityk 23 stycznia Georg Baselitz, niemiecki malarz i rzeźbiarz Theo-Ben Gurirab, namibijski polityk 24 stycznia - Francisco Fernández Carvajal, hiszpański duchowny katolicki, pisarz religiny 25 stycznia Krzysztof Dzikowski, polski satyryk i literat Etta James, amerykańska piosenkarka (zm. 2012) Leiji Matsumoto, japoński twórca mang Włodzimierz Wysocki (ros. Владимир Семёнович Высоцкий), rosyjski aktor, poeta i pieśniarz (zm. 1980) 29 stycznia - Shūji Tsurumi, japoński gimnastyk 30 stycznia - Islom Karimov, uzbecki polityk 31 stycznia - Beatrycze, królowa Holandii 2 lutego - Simon Estes, amerykański śpiewak operowy 4 lutego - Zygmunt Malanowicz, polski aktor, reżyser i scenarzysta 10 lutego - Alina Gut, polska polityk 11 lutego Mohammed Gammoudi, tunezyjski lekkoatleta Manuel Noriega, generał panamski, wojskowy przywódca Panamy 12 lutego - Judy Blume, amerykańska pisarka 13 lutego - Oliver Reed, angielski aktor (zm. 1999) 15 lutego - Toni Zweifel, szwajcarski działacz Opus Dei, Sługa Boży (zm. 1989) 16 lutego - John Corigliano, amerykański kompozytor 18 lutego Halina Kunicka, polska piosenkarka István Szabó, węgierski reżyser i scenarzysta filmowy Piotr Wojciechowski, polski pisarz 19 lutego - Oliver Taylor, australijski bokser 20 lutego - Richard Beymer, amerykański aktor 21 lutego - Lester Bird, polityk antiguański 23 lutego - Jiří Menzel, czeski reżyser filmowy, scenarzysta i aktor, laureat Oscara za Pociągi pod specjalnym nadzorem 24 lutego - James Farentino, amerykański aktor telewizyjny i filmowy (zm. 2012) 25 lutego - Herb Elliott, australijski lekkoatleta 2 marca - Ricardo Lagos, chilijski ekonomista, prawnik i polityk 3 marca - Bruno Bozzetto, włoski reżyser 4 marca Alpha Condé, gwinejski polityk Angus Maclise, amerykański perkusista, kompozytor i mistyk (zm. 1979) Adam Daniel Rotfeld, polski dyplomata i polityk 7 marca David Baltimore, amerykański mikrobiolog, laureat Nagrody Nobla Aristide Guarneri, włoski piłkarz Petr Skoumal, czeski kompozytor 13 marca - Erma Franklin, amerykańska piosenkarka (zm. 2002) 14 marca - Tadeusz Ross, polski aktor, piosenkarz, autor musicali, tekstów piosenek i wierszy dla dzieci, scenarzysta i polityk 15 marca - Charles Lloyd, amerykański muzyk 17 marca Rudolf Nuriejew (ros. Рудольф Хаметович Нуриев), rosyjski tancerz baletowy (zm. 1993) Keith O'Brien, szkocki duchowny katolicki, arcybiskup metropolita Saint Andrews i Edynburga i przewodniczący Konferencji Biskupów Szkocji, kardynał 21 marca - Fritz Pleitgen, niemiecki dziennikarz 23 marca - Józef Zych, polski prawnik i polityk 24 marca David Irving, brytyjski pisarz i publicysta Holger Czukay, niemiecki gitarzysta 25 marca - Fritz d'Orey, brazylijski kierowca wyścigowy 26 marca - Anthony James Leggett, brytyjski fizyk, laureat Nagrody Nobla 28 marca - Zofia Saretok, polska aktorka 30 marca - Zofia Merle, polska aktorka 7 kwietnia Freddie Hubbard, amerykański trębacz jazzowy (zm. 2008) Jerry Brown, amerykański polityk 8 kwietnia - Kofi Annan, polityk z Ghany; od 1997 sekretarz generalny ONZ 9 kwietnia - Wiktor Czernomyrdin (ros. Ви́ктор Степа́нович Черномы́рдин), polityk rosyjski, premier Rosji (zm. 2010) 12 kwietnia - Iwona Słoczyńska, polska aktorka 13 kwietnia Andrzej Dąbrowski, polski muzyk, piosenkarz, perkusista, kompozytor, dziennikarz, fotograf i kierowca rajdowy Klaus Lehnertz, zachodnioniemiecki lekkoatleta 15 kwietnia Claudia Cardinale, urodzona w Tunisie włoska aktorka Sawa (Hrycuniak), polski arcybiskup prawosławny, metropolita warszawski i całej Polski 17 kwietnia - Adam Gierek, polski polityk 18 kwietnia Roberto Anzolin, włoski piłkarz Tomasz Łubieński, polski prozaik, dramaturg, eseista i tłumacz literatury pięknej 20 kwietnia Betty Cuthbert, australijska lekkoatletka Manfred Kinder, niemiecki lekkoatleta 21 kwietnia - Hubert Gembarzewski – polski prof. dr hab. nauk rolniczych, pracownik naukowy Polskiej Akademii Nauk 26 kwietnia Manuel Blum, wenezuelski informatyk Duane Eddy, amerykański muzyk rockowy, gitarzysta i kompozytor 28 kwietnia - Daniel Passent, polski dziennikarz i dyplomata 30 kwietnia - Larry Niven, amerykański pisarz science-fiction 2 maja - Moshoeshoe II, król Lesotho (zm. 1996) 4 maja - Hanna Stankówna, polska aktorka 5 maja - Jerzy Skolimowski, polski reżyser 8 maja - Jean Giraud, francuski scenarzysta i rysownik komiksowy 10 maja Manuel Santana, tenisista hiszpański Marina Vlady, francuska aktorka 11 maja - Grzegorz Brudko, polski kompozytor i autor tekstów piosenkarz 13 maja - Giuliano Amato, włoski prawnik i polityk 14 maja - Elżbieta Czyżewska, polska aktorka (zm. 2010) 15 maja - Mireille Darc, francuska aktorka i reżyser 16 maja - Ivan Sutherland, amerykański informatyk 21 maja - Urs Widmer, szwajcajski pisarz 24 maja Kai Simons, fiński biochemik Tommy Chong, kanadyjski aktor i muzyk 26 maja Jaki Liebezeit, niemiecki perkusista Teresa Stratas, kanadyjska śpiewaczka pochodzenia greckiego 28 maja Prince Buster, jamajski muzyk Jerry West, amerykański koszykarz, trener i działacz sportowy Andrzej Żabiński, polski polityk, działacz partyjny, socjolog (zm. 1988) 31 maja - John Prescott, brytyjski polityk 1 czerwca - Carlo Caffarra, włoski duchowny katolicki, kardynał 5 czerwca - Karin Balzer, lekkoatletka NRD 6 czerwca - Ludwik (I) Brazylijski, głowa cesarskiej rodziny Brazylii 10 czerwca - Violetta Villas, polska piosenkarka i aktorka (zm. 2011) 16 czerwca - Joyce Carol Oates, amerykańska pisarka 18 czerwca - Jan Drzewiecki, polski pianista, aranżer, kompozytor (zm. 2006) 26 czerwca - Krzysztof Baranowski, polski dziennikarz, pisarz, żeglarz, reżyser filmów dokumentalnych 28 czerwca - Leon Panetta, amerykański polityk 30 czerwca - Billy Mills, amerykański lekkoatleta 2 lipca - David Owen, brytyjski polityk 4 lipca Mike Mainieri, amerykański wibrafonista Ernie Pieterse, południowoafrykański kierowca wyścigowy Bill Withers, amerykański wokalista, gitarzysta i kompozytor 5 lipca - Friedrich Busch, niemiecki pedagog 8 lipca - Jerzy Kamas, polski aktor 9 lipca - Brian Dennehy, amerykański aktor i reżyser 13 lipca - Myrosław Skoryk, ukraiński kompozytor 15 lipca - Enrique Figuerola, kubański lekkoatleta 17 lipca - Hartmut Bagger, generał niemiecki 18 lipca Jan Stanisław Skorupski, poeta Paul Verhoeven, holenderski reżyser i scenarzysta 19 lipca - Wachtang Kikabidze, gruziński artysta, aktor, piosenkarz, scenarzysta i pisarz 20 lipca Asłan Abaszydze, gruziński polityk Roger Hunt, angielski piłkarz Diana Rigg, angielska aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna Natalie Wood, amerykańska aktorka filmowa (zm. 1981) 22 lipca - Terence Stamp, brytyjski aktor 23 lipca - Ronny Cox, amerykański aktor i piosenkarz 24 lipca - José Altafini, brazylijski piłkarz 27 lipca Isabelle Aubret, francuska piosenkarka Gary Gygax, twórca gry fabularnej Dungeons & Dragons (zm. 2008) 28 lipca - Alberto Fujimori, polityk peruwiański, syn imigrantów japońskich, prezydent Peru 29 lipca - Peter Jennings, prezenter amerykańskiej telewizji ABC i gospodarz programu informacyjnego ABC World News Tonight (zm. 2005) 2 sierpnia - Friedhelm Konietzka, niemiecki piłkarz 4 sierpnia - Simon Preston, brytyjski dyrygent 7 sierpnia - Giorgetto Giugiaro, włoski projektant samochodów 8 sierpnia - Connie Stevens, amerykańska aktorka 9 sierpnia Rod Laver, tenisista australijski Otto Rehhagel, niemiecki trener piłkarski Robert Zollitsch, niemiecki duchowny katolicki Leonid Kuczma (ukr. Леонід Данилович Кучма), ukraiński polityk, premier Ukrainy 14 sierpnia Beata Tyszkiewicz, aktorka teatralna i filmowa Maria Jurkowska, dziennikarka, propagatorka bluesa i jazzu w Polskim Radiu (zm. 1991) 15 sierpnia - Janusz A. Zajdel, polski pisarz science-fiction (zm. 1985) 19 sierpnia - Diana Muldaur, amerykańska aktorka 20 sierpnia - Kaneaster Hodges, Jr., amerykański polityk 21 sierpnia - Kenny Rogers, amerykański piosenkarz muzyki country, kompozytor i autor tekstów piosenek 25 sierpnia - Frederick Forsyth, powieściopisarz angielski 26 sierpnia - Jet Black, brytyjski perkusista The Stranglers 28 sierpnia Józef Kowalczyk, polski duchowny katolicki, prymas Polski Paul Martin, polityk kanadyjski, premier Kanady 29 sierpnia Elliott Gould, amerykański aktor Robert Rubin, amerykański ekonomista i polityk 30 sierpnia Abel Laudonio, argentyński bokser Dorota Terakowska, polska dziennikarka i pisarka (zm. 2004) 2 września - Giuliano Gemma, włoski aktor 3 września - Ryōji Noyori (jap. 野依 良治), chemik japoński, laureat Nagrody Nobla 8 września Ryszard Czubaczyński, polski autor tekstów piosenek, scenarzysta i dziennikarz Piotr Janczerski, polski piosenkarz, gitarzysta, autor tekstów piosenek, aktor i reżyser 9 września - Andrzej Smirnow, polski polityk 13 września Janusz Głowacki, polski prozaik, dramaturg i felietonista John Smith, brytyjski polityk, lider Partii Pracy, minister w rządzie Jamesa Callaghana (zm. 1994) 19 września - Zygmunt Krauze, polski kompozytor i pianista 21 września - Macram Max Gassis, sudański biskup katolicki 22 września - Aleksander Gudzowaty, polski biznesmen i finansista 23 września - Romy Schneider, aktorka austriacka (zm. 1982) 25 września - Neville Lederle, południowoafrykański kerowca wyścigowy 28 września - Ben E. King, amerykański piosenkarz i kompozytor 29 września Mieczysłau Hryb, białoruski milicjant i polityk Wim Kok, holenderski polityk, premier Holandii 1 października Andrzej Paczkowski, polski historyk Gerhard Schwenzer, niemiecki duchowny katolicki Stella Stevens, amerykańska aktorka 3 października Eddie Cochran, amerykański piosenkarz, gitarzysta (zm. 1960) Tereza Kesovija, chorwacka piosenkarka 4 października Willi Schulz, niemiecki piłkarz Kurt Wüthrich, chemik szwajcarski, laureat Nagrody Nobla 7 października - Ann Haydon-Jones, brytyjska tenisistka 8 października - Fred Stolle, tenisista australijski 9 października - Heinz Fischer, polityk austriacki, prezydent Austrii 14 października - Farah Pahlawi (pers. فرح پهلوی), żona ostatniego szacha Iranu Mohammada Rezy Pahlawiego 15 października - Fela Kuti, nigeryjski muzyk i działacz na rzecz praw człowieka (zm. 1997) 17 października - Evel Knievel, amerykański kaskader- motocyklista (zm. 2007) 18 października - Guy Roux, francuski piłkarz 20 października - Iain MacMillan, brytyjski fotograf (zm. 2006) 22 października - Christopher Lloyd, amerykański aktor 29 października Ralph Bakshi, amerykański reżyser, scenarzysta filmów animowanych, producent Wilbert McClure, amerykański bokser Ellen Johnson-Sirleaf, działaczka polityczna Liberii, ekonomistka, prezydent Liberii 31 października - Bohdan Łazuka, polski aktor i piosenkarz 2 listopada Patrick Buchanan, amerykański konserwatywny polityk i publicysta Zofia Glücksburg, królowa hiszpańska, żona Jana Karola I Burbona 5 listopada - César Luis Menotti, argentyński piłkarz 7 listopada - Joe Dassin, amerykański, ale francuskojęzyczny piosenkarz i kompozytor (zm. 1980) 10 listopada - Hermine Müller, wybitna alpinistka niemiecka (zm. 1978) 12 listopada - Benjamin Mkapa, tanzański polityk 13 listopada - Jean Seberg, amerykańska aktorka i reżyserka filmowa (zm. 1979) 15 listopada - Stefan Jurczak, polski polityk 16 listopada - Robert Nozick, amerykański filozof (zm. 2002) 18 listopada - Karl Schranz, austriacki narciarz 19 listopada - Ted Turner, amerykański przedsiębiorca 24 listopada - Oscar Robertson, koszykarz amerykański 26 listopada - Porter Goss, polityk amerykański, długoletni pracownik wywiadu 2 grudnia - Luis Artime, argentyński piłkarz 3 grudnia - Werner Thissen, niemiecki duchowny katolicki 5 grudnia J.J. Cale, amerykański wokalista, gitarzysta, kompozytor, autor tekstów, producent muzyczny Heidi Schmid, niemiecka florecistka 7 grudnia - Andrzej Czuma, polski polityk, działacz opozycji antykomunistycznej i Minister Sprawiedliwości 8 grudnia - John Kufuor, ghański polityk 11 grudnia - McCoy Tyner, amerykański pianista i kompozytor 12 grudnia - Connie Francis, amerykańska piosenkarka 14 grudnia - Leonardo Boff, brazylijski teolog, filozof i pisarz 15 grudnia Mariano Artigas, hiszpański teolog katolicki i filozof (zm. 2006) Klaus Hänsch, niemiecki polityk 16 grudnia Zbigniew Religa, polski kardiochirurg i polityk (zm. 2009) Liv Ullmann, norweska aktorka i reżyserka 17 grudnia Carlo Little, brytyjski perkusista (zm. 2005) Peter Snell, nowozelandzki lekkoatleta 19 grudnia - Karel Svoboda, czeski kompozytor (zm. 2007) 22 grudnia - Lucien Bouchard, polityk kanadyjski 23 grudnia Andrzej Januszko, polski kompozytor, pianista i aranżer Bob Kahn, Amerykanin, współtwórca, wraz z Vintonem G. Cerfem, protokołu TCP/IP 27 grudnia - Rolf Wolfshohl, niemiecki kolarz 29 grudnia - Jon Voight, amerykański aktor Zmarli 19 stycznia - Bohuslav Križka, słowacki inżynier górniczy, pionier techniki, wynalazca (ur. 1863) 21 stycznia - Georges Méliès, francuski reżyser i producent filmowy (ur. 1861) 28 stycznia - Bernd Rosemeyer, niemiecki kierowca wyścigowy i motocyklowy (ur. 1909) 31 stycznia - Jan Henryk XV, ostatni książę na Pszczynie (Fürst von Pless) (ur. 1861) 4 lutego - Karol Hubert Rostworowski, pisarz (ur. 1877) 10 lutego - Aleksander Majkowski, kaszubski lekarz, działacz i pisarz (ur. 1876) 11 lutego Cezary Szyszko, polski prawnik, działacz społeczny (ur. 1872) Kazimierz Twardowski, filozof, twórca lwowsko-warszawskiej szkoły filozofii (ur. 1866) 1 marca Gabriele d'Annunzio, włoski pisarz i ideolog (ur. 1863) Władysław Grabski, ekonomista, polityk i historyk (ur. 1874) 13 marca - Clarence Darrow, amerykański prawnik, agnostyk (ur. 1857) 15 marca - Nikołaj Bucharin (ros. Николай Иванович Бухарин), działacz partii bolszewickiej (ur. 1888) 8 kwietnia - Joe King Oliver, amerykański muzyk jazzowy (ur. 1885) 12 kwietnia - Fiodor Szalapin (ros. Шаляпин, Фёдор Иванович), rosyjski śpiewak (ur. 1873) 16 kwietnia - Steve Bloomer, angielski piłkarz (ur. 1874) 21 kwietnia Muhammad Ikbal (urdu:محمد اقبال), indyjski teolog muzułmański, mistyk, filozof, działacz polityczny, poeta i prawnik (ur. 1877) Henryk Kliem, polski inżynier, ewangelicki działacz kościelny (ur. 1878) 25 kwietnia - Aleksander Świętochowski, publicysta, pisarz i historyk (ur. 1849) 27 kwietnia - Edmund Husserl, matematyk i filozof, główny twórca fenomenologii (ur. 1859) 4 maja - Carl von Ossietzky, niemiecki publicysta, laureat Nagrody Nobla (ur. 1889) 7 maja - Octavian Goga, rumuński poeta i dramaturg, dziennikarz, nacjonalistyczny polityk, premier Rumunii w l. 1937-1938 (ur. 1881) 13 maja - Charles Edouard Guillaume, fizyk, laureat Nagrody Nobla w 1920 (ur. 1861) 1 czerwca - Ödön von Horváth, austriacki dramatopisarz i prozaik (ur. 1901) 4 lipca - Otto Bauer, austriacki filozof, polityk, ekonomista i socjolog żydowskiego pochodzenia (ur. 1881) 7 sierpnia - Konstanty Stanisławski (ros. Константин Сергеевич Станислaвский), rosyjski reżyser, aktor i teoretyk teatru (ur. 1863) 16 sierpnia - Robert Johnson, amerykański muzyk (ur. 1911) 26 sierpnia - Teodor Axentowicz, malarz; przedstawiciel kierunku Młodej Polski (ur. 1859) 29 sierpnia - Joseph Bédier, francuski mediewista, wydawca m.in. Dziejów Tristana i Izoldy oraz Pieśni o Rolandzie, członek Académie des sciences (ur. 1864). 17 września - Bruno Jasieński, polski poeta (ur. 1901) 5 października Faustyna Kowalska, polska mistyczka, zakonnica, święta (ur. 1905) Marian Zdziechowski, polski filozof i historyk idei (ur. 1861) 13 października - Władysław Belina-Prażmowski, pułkownik Wojska Polskiego, kawalerzysta (ur. 1888) 17 października - Karl Kautsky, austriacki działacz robotniczy, teoretyk demokratycznego socjalizmu (ur. 1854) 24 października - Ernst Barlach, niemiecki rzeźbiarz, malarz, pisarz i poeta (ur. 1870) 9 listopada - Wasilij Blücher (ros. Василий Константинович Блюхер), działacz partii bolszewickiej, radziecki dowódca wojskowy, Marszałek Związku Radzieckiego (ur. 1889) 10 listopada - Kemal Atatürk, wybitny turecki polityk i wojskowy (ur. 1881) 20 listopada - Maud Charlotta Maria Wiktoria Koburg, księżniczka Walii, królowa Norwegii (ur. 1869) 30 listopada - Corneliu Codreanu, rumuński polityk (ur. 1899) 11 grudnia - Christian Lous Lange, norweski filolog i polityk, laureat pokojowej Nagrody Nobla (ur. 1869) 25 grudnia - Karel Čapek, pisarz czeski (ur. 1890) 27 grudnia - Osip Mandelsztam, rosyjski poeta i prozaik (ur. 1891) 30 grudnia - Aleksander Kakowski, arcybiskup metropolita warszawski, członek Rady Regencyjnej (ur. 1862) Nagrody Nobla z fizyki - Enrico Fermi z chemii - Richard Kuhn z medycyny - Corneille Heymans z literatury - Pearl Buck nagroda pokojowa - Międzynarodowy Urząd Nansenowski do spraw Uchodźców Zobacz też Oskary w roku 1938 1938 w filmie 1938 w muzyce 1938 w literaturze Święta ruchome Tłusty czwartek: 24 lutego Ostatki: 1 marca Popielec: 2 marca Niedziela Palmowa: 10 kwietnia Wielki Czwartek: 14 kwietnia Wielki Piątek: 15 kwietnia Wielka Sobota: 16 kwietnia Wielkanoc: 17 kwietnia Poniedziałek wielkanocny: 18 kwietnia Wniebowstąpienie: 26 maja Zesłanie Ducha Świętego: 5 czerwca Boże Ciało: 16 czerwca Poprzedni rok ~ Następny rok ~ Sto lat wstecz

Prezydent Polski 1926 Ignacy Mościcki 1939 Premier Polski 1936 Felicjan Sławoj Składkowski 1939 Afganistan 1933 Muhammad Zahir Chan 1973 Premier Afganistanu 1929 Sardar Mohammad Haszim Chan 1946 Król Albanii 1928 Zog I 1939 Premier Albanii 1936 Kosta Kotta 1939 Król Arabii Saudyjskiej 1932 Abd al-Aziz ibn Saud 1953 Argentyna 1932 gen. Agustín Pedro Justo 1938 1938 Roberto Maria Ortiz 1942 Premier Australii 1932 Joseph Lyons 1939 Kanclerz Austrii 1934 Kurt Schuschnigg 1938 1938 Arthur Seyss-Inquart 1938 Król Belgii 1934 Leopold III 1951 Premier Belgii 1937 Paul-Emile Janson 1938 1938 Paul-Henri Spaak 1939 Prezydent Boliwii 1937 Germán Busch 1939 Prezydent Brazylii 1930 Getúlio Vargas 1945 Bułgaria 1918 Borys III 1943 Prezydent Chile 1932 Arturo Alessandri Palma 1938 1938 Pedro Aguirre 1941 Republika Chińska 1931 Lin Sen 1943 Prezydent Czecho- słowacji 1935 Edvard Beneš 1938 1938 Emil Hácha 1939 Premier Czecho- słowacji 1935 Milan Hodža 1938 1938 Jan Syrový 1938 1938 Rudolf Beran 1939 Król Danii 1912 Chrystian X 1947 Premier Danii 1929 Thorvald Stauning 1942 Egipt 1936 Faruk I 1952 Premier Egiptu 1937 Muhammad Mahmoud Pasza 1939 Prezydent Ekwadoru 1937 Gil Alberto Enríquez 1938 1938 Manuel Maria Borrero 1938 1938 Aurelio Mosquera 1939 Finlandia 1937 Kyosti Kallio 1940 Francja 1932 Albert Lebrun 1940 Premier Francji 1937 Camille Chautemps 1938 1938 Léon Blum 1938 1938 Édouard Daladier 1940 Król Grecji 1935 Jerzy II 1947 Hiszpania 1931 Druga Republika Hiszpańska 1939 Prezydent Hiszpanii 1936 Manuel Azaña 1939 Królowa Holandii 1890 Wilhelmina 1948 Szach Iranu 1925 Reza Szah Pahlawi 1941 Indie 1936 Jerzy VI Windsor Windsor 1950 Król Irlandii 1936 Jerzy VI Windsor 1949 Prezydent Irlandii 1937 komisja prezydencka 1938 1938 Douglas Hyde (polityk) 1945 Cesarz Japonii 1926 Hirohito (昭和天皇) 1989 Premier Japonii 1937 Konoe Fumimaro (近衛文麿) 1939 Premier Kanady 1935 William Lyon Mackenzie King 1948 Kolumbia 1934 Alfonso López Pumarejo 1938 1938 Eduardo Santos 1942 Patriarcha Konstan- tynopola 1936 Beniamin 1946 Prezydent Kuby 1936 Federico Laredo Brú 1940 Książę Liechten- steinu 1929 Franciszek I 1938 1938 Franciszek Józef II 1989 Premier Liechtensteinu 1928 Josef Hoop 1945 Prezydent Litwy 1926 Antanas Smetona 1940 Wielki książę Luksemburga 1919 Szarlotta 1964 Premier Luksemburga 1937 Pierre Dupong 1953 Prezydent Łotwy 1936 Kārlis Ulmanis 1940 Sułtan Maroka 1927 Muhammad V 1953 Prezydent Meksyku 1934 Lázaro Cárdenas del Río 1940 Książę Monako 1922 Ludwik II 1949 Prezydent Niemiec 1934 Adolf Hitler 1945 Kanclerz Niemiec 1933 Adolf Hitler 1945 Król Norwegii 1905 Haakon VII 1957 Premier Norwegii 1935 Johan Nygaardsvold 1945 Papież 1922 Pius XI 1939 Prezydent Paragwaju 1937 Félix Paiva 1939 Prezydent Peru 1933 Oscar R. Benavides 1939 Prezydent Portugalii 1926 António Óscar de Fragoso Carmona 1951 Rumunia 1930 Karol II 1940 Król Jugosławii 1934 Piotr II Karadziordziewić 1945 Prezydent Konfederacji Szwajcarskiej 1938 Johannes Baumann 1938 Król Szwecji 1907 Gustaw V 1950 Premier Szwecji 1936 Per Albin Hansson 1946 Premier Tajlandii 1933 Phya Phaholphonphayuhasena 1938 1938 Plaek Pibulsongkram 1944 Król Tajlandii 1935 Ananda Mahidol 1946 Turcja 1924 Mustafa Kemal 1938 1938 İsmet İnönü 1950 Prezydent USA 1933 Franklin Delano Roosevelt 1945 Premier Węgier 1936 Kálmán Darányi 1938 1938 Béla Imrédy 1939 Wielka Brytania 1936 Jerzy VI 1952 Premier W. Bryt. 1937 Neville Chamberlain 1940 Włochy 1900 Wiktor Emanuel III 1946 Premier Włoch 1922 Benito Mussolini 1943 Premier Wysp Owczych 1816 Komisarze duńscy 1946 ZSRR (lider KPZR) 1924 Józef Stalin 1953 Premier ZSRR 1930 Wiaczesław Mołotow 1941 Styczeń   Pn Wt Śr Cz Pt Sb Nd - 1 2 1 3 4 5 6 7 8 9 2 10 11 12 13 14 15 16 3 17 18 19 20 21 22 23 4 24 25 26 27 28 29 30 5 31 Luty   Pn Wt Śr Cz Pt Sb Nd 5 1 2 3 4 5 6 6 7 8 9 10 11 12 13 7 14 15 16 17 18 19 20 8 21 22 23 24 25 26 27 9 28 Marzec   Pn Wt Śr Cz Pt Sb Nd 9 1 2 3 4 5 6 10 7 8 9 10 11 12 13 11 14 15 16 17 18 19 20 12 21 22 23 24 25 26 27 13 28 29 30 31 Kwiecień   Pn Wt Śr Cz Pt Sb Nd 13 1 2 3 14 4 5 6 7 8 9 10 15 11 12 13 14 15 16 17 16 18 19 20 21 22 23 24 17 25 26 27 28 29 30 Maj   Pn Wt Śr Cz Pt Sb Nd 17 1 18 2 3 4 5 6 7 8 19 9 10 11 12 13 14 15 20 16 17 18 19 20 21 22 21 23 24 25 26 27 28 29 22 30 31 Czerwiec   Pn Wt Śr Cz Pt Sb Nd 22 1 2 3 4 5 23 6 7 8 9 10 11 12 24 13 14 15 16 17 18 19 25 20 21 22 23 24 25 26 26 27 28 29 30 Lipiec   Pn Wt Śr Cz Pt Sb Nd 26 1 2 3 27 4 5 6 7 8 9 10 28 11 12 13 14 15 16 17 29 18 19 20 21 22 23 24 30 25 26 27 28 29 30 31 Sierpień   Pn Wt Śr Cz Pt Sb Nd 31 1 2 3 4 5 6 7 32 8 9 10 11 12 13 14 33 15 16 17 18 19 20 21 34 22 23 24 25 26 27 28 35 29 30 31 Wrzesień   Pn Wt Śr Cz Pt Sb Nd 35 1 2 3 4 36 5 6 7 8 9 10 11 37 12 13 14 15 16 17 18 38 19 20 21 22 23 24 25 39 26 27 28 29 30 Październik   Pn Wt Śr Cz Pt Sb Nd 39 1 2 40 3 4 5 6 7 8 9 41 10 11 12 13 14 15 16 42 17 18 19 20 21 22 23 43 24 25 26 27 28 29 30 44 31 Listopad   Pn Wt Śr Cz Pt Sb Nd 44 1 2 3 4 5 6 45 7 8 9 10 11 12 13 46 14 15 16 17 18 19 20 47 21 22 23 24 25 26 27 48 28 29 30 Grudzień   Pn Wt Śr Cz Pt Sb Nd 48 1 2 3 4 49 5 6 7 8 9 10 11 50 12 13 14 15 16 17 18 51 19 20 21 22 23 24 25 52 26 27 28 29 30 31