25 kwietnia

25 kwietnia jest 115. (w latach przestępnych 116.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 250 dni.

Kalendarium dzień po dniu

<<	kwiecień 2012					>>
Pn	Wt	Śr	Cz	Pt	So	Nd
26	27	28	29	30	31	1
2	3	4	5	6	7	8
9	10	11	12	13	14	15
16	17	18	19	20	21	22
23	24	25	26	27	28	29
30	1	2	3	4	5	6

Święta

• Imieniny obchodzą: Anian, Ewodia, Ewodiusz, Filon, Filona, Franciszka, Hermogenes, Jarosław, Kaliksta, Kalista, Marek, Markusław, Piotr, Radociech, Rustyk, Rustyka, Stefan i Włodzimira.
• Australia, Nowa Zelandia – ANZAC Day
• Egipt – Święto Wyzwolenia Synaju
• Korea Północna:
  • Święto Utworzenia Armii Ludowej
  • rozpoczyna się Tydzień Wolności Korei Północnej
• Międzynarodowe:
  • Dzień Świadomości Alienacji Rodzicielskiej
  • Międzynarodowy Dzień Świadomości Zagrożenia Hałasem
  • Światowy Dzień Malarii
• Polska – Dzień Sekretarki w ramach Międzynarodowego Dnia Sekretarki
• Portugalia – Święto Państwowe (rocznica rewolucji goździków)
• Suazi, Wyspy Owcze – Święto Flagi
• Włochy – Święto Państwowe Wyzwolenia Włoch od faszyzmu
• Wspomnienia i święta w Kościele katolickim, obchodzą:
  • św. Anian z Aleksandrii (biskup)
  • św. Ermin z Lobbes
  • bł. Jan Chrzciciel Piamarta (kapłan)
  • św. Marek Ewangelista

Wydarzenia w Polsce

• 1333 – Koronacja Kazimierza III Wielkiego i jego żony Aldony w katedrze wawelskiej.
• 1425 – W Brześciu Kujawskim Władysław II Jagiełło wydał dla szlachty generalny przywilej (nie wszedł w życie).
• 1604 – Konsekracja obecnej archikatedry św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty w Lublinie.
• 1809 – Wojna polsko-austriacka: zwycięstwo wojsk polskich w bitwie pod Radzyminem.
• 1831 – Powstanie listopadowe: bój spotkaniowy straży przednich armii polskiej i rosyjskiej pod Kuflewem.
• 1840 – Trzęsienie ziemi o sile około 5 stopni w skali Richtera nawiedziło okolice Pienin.
• 1920 – Wojna polsko-bolszewicka: rozpoczęła się wyprawa kijowska.
• 1925 – Ustanowiono Medal 3 Maja.
• 1943 – II wojna światowa:
  • Gestapowiec Wilhelm Schuhmacher na cmentarz do Nowego Żmigrodu na Podkarpaciu sprowadził 16 kalekich Łemków, Romów i Żydów i ich rozstrzelał.
  • Z powodu tzw. sprawy katyńskiej zerwano polsko-radzieckie stosunki dyplomatyczne.
• 1946 – Uruchomiono pierwsze połączenie promowe pomiędzy Gdynią a Trelleborgiem.
• 1947 – Została utworzona RSW "Prasa".
• 1967 – Premiera filmu Kochajmy syrenki.
• 1981 – W klubie studenckim "Od Nowa" w Toruniu odbył się pierwszy koncert grupy Republika.
• 1988:
  • Początek kilkumiesięcznej fali strajków, które przyczyniły się do podjęcia próby porozumienia między władzą a opozycją w ramach obrad Okrągłego Stołu.
  • Premiera filmu Cyrk odjeżdża.
• 1998 – Wszedł w życie Konkordat między Polską a Stolicą Apostolską.
• 2005 – Otwarto Muzeum Miejskie w Tychach.

Wydarzenia na świecie

Bitwa pod Almansą (1708) na obrazie Ricardo Balaci

• 1058 – Malcolm III został koronowany na króla Szkocji.
• 1185 – W cieśninie Shimonoseki (Japonia) doszło do bitwy morskiej zwanej Dan-no-ura, która zakończyła wojnę Gempei.
• 1464 – Wojna Dwóch Róż: bitwa pod Hedgeley Moor.
• 1507 – Niemiecki kosmograf Martin Waldseemüller na swej mapie Universalis Cosmographia po raz pierwszy użył określenia Ameryka.
• 1541 – W Peru zostało założone miasto Arica, obecnie należące do Chile.
• 1607 – Wojna osiemdziesięcioletnia: zwycięstwo floty niderlandzkiej nad hiszpańską w bitwie pod Gibraltarem.
• 1626 – Wojna trzydziestoletnia: w bitwie pod Dessau armia cesarska pokonała wojska protestanckie hrabiego Mansfelda.
• 1707 – Wojna o sukcesję hiszpańską: w bitwie pod Almansą armia francusko-hiszpańska rozbiła armię portugalsko-angielsko-holenderską.
• 1719 – Ukazała się powieść Przypadki Robinsona Crusoe Daniela Defoe.
• 1792:
  • Claude Joseph Rouget de Lisle napisał słowa i muzykę Marsylianki.
  • Wykonano pierwszy wyrok śmierci przy użyciu gilotyny.
• 1796 – Francuzi utworzyli państewko włoskie Republikę Alby, włączoną w 1801 roku do Francji.
• 1846 – Pierwsze starcie w wojnie amerykańsko-meksykańskiej.
• 1848 – Ogłoszono konstytucję Cesarstwa Austriackiego.
• 1859 – Francuski dyplomata i przedsiębiorca Ferdinand de Lesseps wbił w Port Saidzie łopatę w piasek, inaugurując budowę Kanału Sueskiego.
• 1898 – Wojna amerykańsko-hiszpańska: USA wypowiedziały wojnę Hiszpanii.
• 1915 – I wojna światowa: desant brytyjski wraz z oddziałami ANZAC wylądował na tureckim półwyspie Gallipoli.
• 1917 – Afonso Costa został po raz trzeci premierem Portugalii.
• 1918 – Armia Czerwona zlikwidowała Krymską Republikę Ludową.
• 1920 – Rada Państw Ententy przyznała Francji mandat Syrii i Libanu, a Wielkiej Brytanii mandat iracki oraz palestyński wraz z Jordanią.
• 1926:
  • Reza Szah Pahlawi został koronowany na szacha Iranu.
  • W mediolańskiej La Scali odbyła się prapremiera nieukończonej opery Turandot Giacoma Pucciniego, dokończonej po jego śmierci przez Franka Alfano.
• 1929 – Wszedł do służby japoński ciężki krążownik Haguro.
• 1936 – Jan Břetislav Procházka i Jindřich Kubias wyruszyli z Pragi samochodem osobowym Škoda Rapid w zakończoną po 97 dniach sukcesem podróż dookoła świata.
• 1945:
  • II wojna światowa: w Torgau nad Łabą doszło do drugiego w czasie wojny spotkania wojsk radzieckich i aliantów zachodnich.
  • Zwołano pierwszą konferencję ONZ w San Francisco, w której uczestniczyło 50 państw-założycieli.
• 1949 – Uruchomiono komunikację tramwajową w rosyjskim Tomsku.
• 1950 – Republika Południowych Moluków w Indonezji ogłosiła niepodległość.
• 1952 – Poprzez połączenie trzech dotychczasowych niemieckich krajów związkowych powstała Badenia-Wirtembergia.
• 1953 – W czasopiśmie Nature opublikowano pracę Jamesa D. Watsona i Francisa Cricka opisującą model budowy przestrzennej podwójnej helisy DNA.
• 1961 – Amerykanin Robert Noyce uzyskał patent na układ scalony.
• 1963 – W Libii zniesiono ustrój federalny i zmieniono nazwę kraju na Królestwo Libii
• 1969 – Wszedł w życie Traktat o zakazie broni jądrowej w Ameryce Łacińskiej i na Karaibach.
• 1974 – Portugalia: oficerowie skupieni wokół Ruchu Sił Zbrojnych dokonali zamachu stanu, w wyniku którego obalono rządy dyktatorskie (tzw. rewolucja goździków).
• 1979 – W macedońskiej Bitoli został założony Uniwersytet Świętego Klemensa z Ochrydy.
• 1980 – 146 osób zginęło w katastrofie brytyjskiego Boeinga 727 na Wyspach Kanaryjskich.
• 1981 – 45 robotników zostało napromieniowanych podczas remontu w japońskiej elektrowni atomowej w mieście Tsuruga.
• 1982:
  • Izrael wycofał się z półwyspu Synaj.
  • Wojna o Falklandy-Malwiny: brytyjskie oddziały dokonały desantu i odbiły z zaskoczenia Georgię Południową.
• 1983:
  • Amerykańska sonda kosmiczna Pioneer 10 przekroczyła orbitę Plutona.
  • Uruchomiono metro w Lille.
• 1986 – Mswati III został koronowany na króla Suazi.
• 1990 – Violeta Chamorro jako pierwsza kobieta objęła urząd prezydenta Nikaragui.
• 1992 – Otwarto Muzeum czarnobylskie w Kijowie.
• 1993 – Odbyła się 58. podróż apostolska Jana Pawła II do Albanii.
• 2000 – We Włoszech utworzono drugi rząd Giuliana Amato.
• 2002 – Milioner z RPA Mark Shuttleworth został drugim turystą kosmicznym, biorąc udział w misji na Międzynarodową Stację Kosmiczną na pokładzie statku Sojuz TM-34.
• 2004 – Heinz Fischer wygrał w I turze wybory prezydenckie w Austrii.
• 2005:
  • 107 osób zginęło, a 555 zostało rannych w katastrofie pociągu pasażerskiego w japońskim mieście Amagasaki.
  • Bułgaria i Rumunia podpisały traktat akcesyjny z Unią Europejską.
  • Jiří Paroubek został premierem Czech.
  • Ostatni z trzech fragmentów Obelisku z Aksum, zrabowanego przez Włochów w 1937 roku został zwrócony Etiopii.
• 2006 – W dokonanym przez samobójczynię zamachu bombowym w kwaterze głównej armii Sri Lanki zginęło 9 osób, a ciężko ranny został m.in. dowódca armii generał Sarath Fonseca.
• 2007 – W Moskwie odbył się pogrzeb byłego prezydenta Rosji Borysa Jelcyna.
• 2008:
  • Co najmniej 26 osób zginęło w zamachu bombowym na autobus w stolicy Sri Lanki Kolombo.
  • W czasopiśmie Science ukazały się wyniki badań klasyfikujących tyranozaury na drzewie filogenetycznym bliżej ptaków niż gadów.
• 2009 – Socjaldemokraci i Zieloni wygrali przedterminowe wybory parlamentarne na Islandii.
• 2010:
  • Prawicowy Fidesz wygrał wybory parlamentarne na Węgrzech.
  • Urzędujący prezydent Austrii Heinz Fischer został wybrany w I turze wyborów na drugą kadencję.

Urodzili się

• 1214 – Ludwik IX, święty, król Francji (zm. 1270)
• 1228 – Konrad IV, król Niemiec, Sycylii i Jerozolimy (zm. 1254)
• 1284 – Edward II, król Anglii (zm. 1327)
• 1599 – Oliver Cromwell, angielski polityk, lord protektor Anglii, Szkocji i Irlandii, przywódca rewolucji angielskiej (zm. 1658)
• 1810 – Teodor Teofil Matecki, polski lekarz, działacz społeczny (zm. 1886)
• 1849 – Felix Klein, niemiecki matematyk (zm. 1925)
• 1861 – Rudolf Dittrich, austriacki muzyk (zm. 1919)
• 1852 – Clarín, hiszpański pisarz, krytyk literacki (zm. 1901)
• 1873 – Walter de la Mare, angielski pisarz (zm. 1956)
• 1874 – Guglielmo Marconi, włoski fizyk, wynalazca radia, laureat Nagrody Nobla (zm. 1937)
• 1875 – Maria Alvarado Cardozo, wenezuelska zakonnica, założycielka augustianek Najświętszego Serca Jezusa, błogosławiona katolicka (zm. 1967)
• 1880 – Michaił Fokin, rosyjski tancerz, choreograf (zm. 1942)
• 1883 – Siemion Budionny, radziecki dowódca wojskowy, marszałek ZSRR (zm. 1973)
• 1886 – Teofil Bromboszcz, polski duchowny katolicki, biskup katowicki (zm. 1937)
• 1890 – Stanisław Janusz, polski polityk, wiceprzewodniczący PKWN, wicepremier (zm. 1970)
• 1900 – Wolfgang Pauli, szwajcarski fizyk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1958)
• 1903 – Andriej Kołmogorow, rosyjski matematyk (zm. 1987)
• 1910 – Stanisław Miszczyk, polski tancerz, choreograf (zm. 1976)
• 1914 – Claude Mauriac, francuski pisarz (zm. 1996)
• 1917 – Ella Fitzgerald, amerykańska wokalistka jazzowa (zm. 1996)
• 1919 – Finn Helgesen, norweski łyżwiarz szybki, mistrz olimpijski (zm. 2011)
• 1920 – Jean Carmet, francuski aktor (zm. 1994)
• 1921 – Karel Appel, holenderski malarz, witrażysta (zm. 2006)
• 1924:
  • Eric D'Arcy, australijski duchowny katolicki, arcybiskup Hobart (zm. 2005)
  • Władysław Marek Cianciara, polski księgowy, uczestnik walk niepodległościowych, żołnierz AK, turysta i krajoznawca, działacz (PTTK) (zm. 1982)
• 1926 – Tadeusz Janczar, polski aktor (zm. 1997)
• 1927 – Albert Uderzo, francuski rysownik pochodzenia włoskiego
• 1928 – Cy Twombly, amerykański malarz (zm. 2011)
• 1929:
  • Konrad Malicki, polski profesor, lekarz weterynarii (zm. 2011)
  • Yvette Williams, nowozelandzka lekkoatletka, skoczkini w dal
• 1930:
  • Halina Dobrowolska, polska aktorka (zm. 1999)
  • Jerzy Grzymkowski, polski pisarz
  • Paul Mazursky, amerykański aktor, reżyser, scenarzysta, producent filmowy
• 1932:
  • Hanna Gucwińska, polska zootechnik, posłanka na Sejm RP
  • Zygmunt Najdowski, polski polityk, minister kultury i sztuki (zm. 1998)
• 1933 – Jerry Leiber, amerykański autor tekstów piosenek (zm. 2011)
• 1937 – Rudi Geil, niemiecki polityk (zm. 2006)
• 1940 – Al Pacino, amerykański aktor
• 1942 – Ewa Wiśniewska, polska aktorka
• 1945 – Björn Ulvaeus, szwedzki wokalista zespołu ABBA
• 1946:
  • Barbara Marszałek, polska aktorka
  • Andrzej Seweryn, polski aktor
• 1947 – Johan Cruijff, holenderski piłkarz, trener piłkarski
• 1949 – Dominique Strauss-Kahn, francuski polityk
• 1951 – Tadeusz Rutkowski, polski sztangista
• 1952:
  • Stanisław Budzik, polski duchowny katolicki, biskup tarnowski
  • Jacques Santini, francuski piłkarz, trener piłkarski
  • Władisław Trietjak, rosyjski bramkarz hokejowy
• 1953 – Piotr Dejmek, polski aktor (zm. 2010)
• 1956 – Dominique Blanc, francuska aktorka
• 1958 – Fish, szkocki wokalista zespołu Marillion
• 1959:
  • Andrzej Ferenc, polski aktor, lektor
  • Jerzy Widzyk, polski polityk
• 1960 – Paul Baloff, amerykański wokalista grupy Exodus
• 1961:
  • Agneta Andersson, szwedzka kajakarka
  • Frank De Winne, belgijski astronauta
  • Miran Tepeš, słoweński skoczek narciarski, działacz sportowy
• 1964:
  • Hank Azaria, amerykański aktor
  • Andy Bell, brytyjski wokalista zespołu Erasure
• 1966:
  • Anna Radwan, polska aktorka
  • Rubén Sosa, urugwajski piłkarz
• 1967:
  • Maik Bullmann, niemiecki zapaśnik
  • Angel Martino, amerykańska pływaczka
• 1968 – Thomas Strunz, niemiecki piłkarz
• 1969:
  • Jon Olsen, amerykański pływak
  • Małgorzata Sobańska, polska maratonistka
  • Gina Torres, amerykańska aktorka
  • Renée Zellweger, amerykańska aktorka pochodzenia szwajcarskiego
• 1970:
  • Joel Abati, francuski piłkarz ręczny
  • Kate Allen, austriacka triathlonistka
  • Tomoko Kawakami, japoński seiyū (zm. 2011)
  • Jason Lee, amerykański aktor
• 1971 – Krzysztof Przybylski, polski piłkarz ręczny, trener
• 1972 – Monika Richardson, polska dziennikarka
• 1973:
  • Nicholas Barker, brytyjski perkusista
  • Fredrik Larzon, szwedzki perkusista
  • Aleksander Parygin, kazachski pięcioboista nowoczesny
  • Barbara Rittner, niemiecka tenisistka
• 1974 – Ivonne Montero, meksykańska aktorka
• 1975 – Emily Bergl, brytyjsko-amerykańska aktorka
• 1976:
  • Tim Duncan, amerykański koszykarz
  • Gilberto, brazylijski piłkarz
  • Artur Ruciński, polski śpiewak operowy (baryton)
  • Rainer Schüttler, niemiecki tenisista
• 1977:
  • Sylviane Berthod, szwajcarska narciarka alpejska
  • Manolo Cardona, kolumbijski aktor
  • Jeff Coetzee, południowoafrykański tenisista
• 1979 – Andreas Küttel, szwajcarski skoczek narciarski
• 1981:
  • Wojciech Kasperski, polski reżyser filmowy
  • Felipe Massa, brazylijski kierowca wyścigowy Formuły 1
  • Anja Pärson, szwedzka narciarka alpejska
• 1982:
  • Simon Stead, brytyjski żużlowiec
  • Matthias Steiner, niemiecki sztangista
• 1983:
  • Ołeh Husiew, ukraiński piłkarz
  • Bogna Jóźwiak, polska szablistka
  • Dušan Kožíšek, czeski biegacz narciarski
  • Marko Marić, chorwacki piłkarz
  • Nick Willis, nowozelandzki lekkoatleta, biegacz średniodystansowy
  • Marek Kubiszewski, polski piłkarz ręczny, bramkarz
• 1984 – Kalle Keituri, fiński skoczek narciarski
• 1988:
  • Laura Lepistö, fińska łyżwiarka figurowa
  • Sara Paxton, amerykańska aktorka, piosenkarka
• 1996 – Allisyn Ashley Arm, amerykańska aktorka

Zmarli

• 1077 – Gejza I, król Węgier (ur. 1044 lub 1045)
• 1185 – Antoku, cesarz Japonii (ur. 1178)
• 1595 – Torquato Tasso, włoski poeta (ur. 1544)
• 1635 – Alessandro Tassoni, włoski poeta (ur. 1565)
• 1644 – Chongzhen, cesarz Chin (ur. 1611)
• 1744 – Anders Celsius, szwedzki fizyk, astronom (ur. 1701)
• 1814 – Louis-Sébastien Mercier, francuski pisarz (ur. 1740)
• 1840 – Siméon Denis Poisson, francuski matematyk, fizyk (ur. 1781)
• 1882 – Joseph Aschbach – niemiecki historyk związany z Uniwersytetem Wiedeńskim (ur. 1801)
• 1892 – Henri Duveyrier, francuski podróżnik (ur. 1840)
• 1899 – Anatol Lewicki, polski historyk, mediewista (ur. 1841)
• 1912 – Kyǒnghǒ Sǒngu, koreański mistrz sǒn (ur. 1846)
• 1928 – Piotr Wrangel, rosyjski generał (ur. 1878)
• 1937 – Michał Drzymała, polski chłop (ur. 1857)
• 1938 – Aleksander Świętochowski, polski pisarz, publicysta, aforysta (ur. 1849)
• 1940 – Wilhelm Dörpfeld, niemiecki archeolog (ur. 1853)
• 1943 – Władimir Niemirowicz-Danczenko, rosyjski reżyser (ur. 1858)
• 1945 – Rüdiger Pipkorn, niemiecki wojskowy (ur. 1909)
• 1960 – Amanullah Chan, król Afganistanu (ur. 1892)
• 1964 – Stefan Derkowski, polski architekt, działający w Łodzi, (ur. 1899)
• 1968 – Tadeusz Bocheński, polski konferansjer, spiker radiowy (ur. 1900)
• 1971 – Erich Engels, niemiecki reżyser filmowy (ur. 1889)
• 1973 – Tanzan Ishibashi, japoński polityk, premier Japonii (ur. 1884)
• 1975 – Jerzy Zdziechowski, polski ekonomista, polityk, minister skarbu (ur. 1880)
• 1982:
  • William R. Burnett, amerykański pisarz (ur. 1899)
  • John Patrick Cody, amerykański duchowny katolicki, arcybiskup Chicago, kardynał (ur. 1907)
• 1988 – Clifford D. Simak, amerykański pisarz science fiction (ur. 1904)
• 1991 – Karolina Lubieńska, polska aktorka (ur. 1905)
• 1995 – Ginger Rogers, amerykańska aktorka (ur. 1911)
• 2002 – Lisa Lopes, amerykańska piosenkarka (ur. 1971)
• 2004:
  • Jerzy Cieślak, polski polityk (ur. 1941)
  • Thom Gunn, brytyjski poeta (ur. 1929)
  • Carl Melles, austriacki dyrygent pochodzenia węgierskiego (ur. 1926)
  • Albert Paulsen, amerykański aktor (ur. 1925)
  • Zofia Raciborska, polska aktorka (ur. 1924)
• 2006 – Jerzy Komorowski, polski instruktor harcerski (ur. 1935)
• 2007:
  • Barbara Blida, polska polityk, minister gospodarki przestrzennej i budownictwa, posłanka na Sejm RP (ur. 1949)
  • Roy Homme, amerykański koszykarz (ur. 1909)
• 2008 – Humphrey Lyttelton, brytyjski muzyk, trębacz i klarnecista jazzowy (ur. 1921)
• 2009:
  • Krzysztof Nowak-Tyszowiecki, polski reżyser, scenarzysta (ur. 1940)
  • Piotr Słonimski, polski genetyk (ur. 1922)
  • Jadwiga Żylińska, polska pisarka (ur. 1910)
• 2010:
  • Joseph Bessala, kameruński bokser (ur. 1941)
  • Alan Sillitoe, angielski pisarz (ur. 1928)
• 2011:
  • Ryszard Nawrocki, polski aktor (ur. 1940)
  • Gonzalo Rojas, chilijski poeta (ur. 1917)
  • Poly Styrene, amerykańska piosenkarka, kompozytorka (ur. 1957)