Elbrus

Elbrus
Państwo	Rosja
Pasmo	Kaukaz
Wysokość	szczyt zachodni – 5642 m n.p.m.; szczyt wschodni – 5621 m n.p.m.
Wybitność	4741 m
Pierwsze wejście	szczyt wschodni – Killar Chaszirow (22 lipca 1829); szczyt zachodni – F. Crauford Grove, Frederick Gardiner, Horace Walker, Peter Knubel i Achija Sottajew (20 lipca 1874)
Położenie na mapie Rosji Elbrus
43°21′18″N 42°26′21″E
Multimedia w Wikimedia Commons

Elbrus 3D

Elbrus (ros. Эльбрус, karaczajsko-bałkarskie Минги тау Mingi-tau) – najwyższy szczyt Kaukazu. Położony jest w zachodniej części głównego łańcucha Kaukazu, na terenie Kabardo-Bałkarii w Rosji tuż przy granicy z Gruzją. Jest najwyższym szczytem Rosji. Przez alpinistów zdobywających Koronę Ziemi to właśnie Elbrus, a nie Mont Blanc uważany jest za najwyższy szczyt Europy, gdyż przyjmują oni inne granice Europy niż Międzynarodowa Unia Geograficzna.

Charakterystyka

Masyw Elbrusa leży na północ od głównego pasma Kaukazu i biorąc pod uwagę uwarunkowania geologiczne nie powinien być zaliczany do tego łańcucha górskiego, jest bowiem wygasłym wulkanem, którego ostatni okres aktywności miał miejsce ok. połowy I w n.e. Zbudowany jest z law andezytowych, prawie w całości pokrytych obecnie lodowcami o łącznej powierzchni około 138 km² oraz wiecznym śniegiem (powyżej wysokości 3700-4000 m n.p.m.). Jest o ok. półtora kilometra wyższy od najwyższych otaczających go szczytów.

Masyw Elbrusa wyróżnia się charakterystyczną sylwetką o dwóch kopulastych wierzchołkach, odległych od siebie o ok. 3 km:

• zachodnim (wyższym) – 5642 m n.p.m.
• wschodnim – 5621 m n.p.m.

Wierzchołki rozdzielone są szerokim, płaskim siodłem przełęczy Elbrus (Cedlowina) na wysokości 5300 m n.p.m. We wrześniu 2010 na przełęczy otwarto schron awaryjny.

Nazwa "Elbrus" pochodzi prawdopodobnie z języka perskiego. Karaczajsko-bałkarskie słowo Минги тау (fonetycznie "Mingi-Tau") oznacza "wiecznego górskich".

Historia

W 1829 zdobyto szczyt wschodni, a w 1874 – szczyt zachodni.

W czasie II wojny światowej szczyt 21 sierpnia 1942 zdobyty został przez armię niemiecką (1 Dywizja Górska i 4 Dywizja Górska). Elbrus pozostał aż do początku stycznia 1943 pod okupacją niemiecką.

W 1956 Jerzy "Druciarz" Rudnicki jako pierwszy Polak wszedł na Elbrus.

Góra przyciąga zarówno alpinistów, jak i narciarzy (do wysokości 3750 m można wjechać kolejką linową).

W nocy z 18 na 19 lutego 2011 kolejka linowa uległa zerwaniu na wysokości 3470 metrów. 30 z 45 wagoników spadło na ziemię. Według informacji podanych przez milicję rosyjską, nikomu nic się nie stało. Był to efekt ataku terrorystycznego (wysadzenie jednego ze słupów nośnych). Zdetonowany ładunek miał siłę rażenia 2 kg trotylu.

W 2011 z powodu serii zamachów i prób zamachów w rejonie Elbrusu, wprowadzono tam "reżim operacji antyterrorystycznej". Milicja i siły specjalne MSW wzięły pod ochronę hotele i bazy wypoczynkowe. Zamknięto trasy turystyczne, narciarskie i wspinaczkowe.

Elbrus Race

Pierwszy bieg na Elbrus odbył się w 1990 roku. Rywalizowali wówczas alpiniści radzieccy z amerykańskimi. Wygrał go Anatolij Bukriejew. Trasę Priut 11 (4050 m n.p.m.) - wschodni (niższy) wierzchołek Elbrusa (5621 m n.p.m.) pokonał w czasie 1 godziny i 47 minut. Drugi był Kevin Cooney, a trzeci Patrick Healy.

Regularnie zawody zaczęły się odbywać od roku 2005. Do wyboru są dwie trasy: klasyczna i ekstremalna. W 2006 roku na trasie ekstremalnej polana Azau (2400 m n.p.m.) - zachodni wierzchołek Elbrusa (5642 m n.p.m.) Denis Urubko wygrywając ustanowił rekord tej trasy z czasem 3 godziny 55 minut 59 sekund.

Na bieg 24 września 2010 w ramach programu Artura Hajzera "Polski Himalaizm Zimowy 2010-2015" PZA wysłał 13-osobowy zespół. Na trasie ekstremalnej wygrał Polak Andrzej Bargiel, który ustanowił nowy rekord trasy - 3 godziny 23 minuty 37 sekund. W kategorii kobiet na tej trasie wygrała Polka Aleksandra Dzik, zostając jednocześnie pierwszą kobietą, która ukończyła bieg na trasie ekstremalnej.

Linki zewnętrzne

• Elbrus – informacje dla alpinistów. [dostęp 2 sierpnia 2009].
• Panorama na Elbrus. [dostęp 2 sierpnia 2009].