Katarzyna Aragońska
| Katarzyna Aragońska królowa Anglii |
|
 |
|
 |
|
 |
|
| księżna Walii | |
| Okres panowania | od 1499 do 1509 |
| Żona | Artura Tudora |
| Poprzedniczka | Anna Neville |
| królowa Anglii | |
| Okres panowania | od 1509 do 1533 |
| Żona | Henryka VIII Tudora |
| Poprzedniczka | Elżbieta York |
| Następczyni | Anna Boleyn |
| regentka Anglii, Walii i Irlandii | |
| Okres panowania | od czerwca 1513 do października 1513 |
| Następczyni | Katarzyna Parr |
| księżna Walii (ponownie) | |
| Okres panowania | od 1533 do 1536 |
| Następczyni | Karolina z Ansbachu |
| Dane biograficzne | |
| Dynastia | Trastámara |
| Urodzona | 16 grudnia 1485 – Alcalá de Henares |
| Koronowana | 24 czerwca 1509 |
| Zmarła | 7 stycznia 1536 – Kimbolton |
| Pochowana | 29 stycznia 1536 – katedra w Peterborough |
| Ojciec | Ferdynand II Katolicki |
| Matka | Izabela I Katolicka |
| 1 Mąż | Artur Tudor |
| 2 Mąż | Henryk VIII Tudor |
| Dzieci | Henryk Tudor, książę Kornwalii, Henryk, książę Kornwalii, Maria I Tudor |
 Galeria w Wikimedia Commons |
|
Katarzyna Aragońska (ur. 16 grudnia 1485 w Alcalá de Henares, zm. 7 stycznia 1536 w Kimbolton) – królewna aragońska i kastylijska, księżna Walii w latach 1499–1509 i 1533–1536, królowa Anglii w latach 1509–1533 jako pierwsza żona Henryka VIII, regentka Anglii w roku 1513, matka Marii I.
Spis treści |
[edytuj] Tytulatura
Zawarcie przez księcia Walii Artura nierozerwalnego małżeństwa z Katarzyną, księżną Walii nastąpiło 19 maja 1499 roku[1]. Do dnia śmierci małżonka Katarzynę tytułowano księżną Walii, a po zgonie Artura księżną wdową Walii.
Po zawarciu ślubu z młodszym bratem Artura Henrykiem VIII Katarzynie przysługiwał tytuł królowej Anglii: Serenissima Catharina Angliae Regina[2], niekiedy wraz z określeniem jej pochodzenia od królów Kastylii i Aragonii: D.[omina] Catharina Castiglia de Aragonia Angliae Regina[3], w skróconej wersji angielskiej Katherina the Qwene[4].
Od czerwca do października 1513 r., w czasie kampanii francuskiej Henryka VIII, Katarzyna pełniła funkcję regentki i pani Anglii, Walii i Irlandii[5].
Od momentu ogłoszenia przez arcybiskupa Canterbury werdyktu unieważniającego jej drugie małżeństwo Katarzyna de facto straciła prawo do posługiwania się tytułem królowej Anglii[6]. Ponieważ orzeczono, że jedynym ważnym związkiem Katarzyny było małżeństwo z Arturem, a związek z Henrykiem VIII był konkubinatem, Katarzyna miała prawo do używania tytułu księżnej wdowy Walii. Koronacja Anny Boleyn jako jedynej prawowitej królewskiej małżonki, która odbyła się 1 czerwca 1533 roku, ostatecznie pozbawiała Katarzynę możliwości posługiwania się tytułem angielskiej królowej. Katarzyna sprzeciwiała się jednak obniżeniu swojej pozycji, opierając się głównie na fakcie, że jest koronowaną i namaszczoną królową. Dlatego 5 lipca 1533 roku wydana została proklamacja pozbawiająca Katarzynę tytułu królewskiego, chociaż ostateczną decyzję w tej sprawie zakomunikowano jej już 3 lipca[7].
[edytuj] Narodziny
Katarzyna urodziła się w zamku należącym do arcybiskupa Toledo 16 grudnia 1485 r. Była najmłodszą córką hiszpańskich królów katolickich – rządzącej Kastylią we własnym imieniu Izabeli oraz władcy Aragonii Ferdynanda. Imię otrzymała po swojej prababce, królewnie angielskiej Katarzynie[8].
[edytuj] Wychowanie
Szczęśliwe dzieciństwo spędziła w Hiszpanii. Być może dzięki temu, że była ostatnim dzieckiem Izabeli, łączyła ją bardzo silną więź z matką. Rodzice zadbali, by odebrała solidne wykształcenie. Młoda księżniczka mówiła biegle po hiszpańsku i łacinie, bardzo dobrze znała francuski. Mimo, że od najmłodszych lat obiecana była Arturowi, aż do wyjazdu do Anglii nie uczono jej angielskiego. Nie posiadła także solidnej wiedzy z etykiety dworskiej, co niekorzystnie wpłynęło na jej aklimatyzację w Londynie i przyczyniło się do późniejszych kłopotów na dworze angielskim.
[edytuj] Księżna Walii
W latach 1499–1502 Katarzyna była żoną księcia Walii Artura Tudora, a po jego nagłej śmierci i kilkuletnich negocjacjach pomiędzy Ferdynandem II i Henrykiem VII, w 1509 roku wyszła dzięki dyspensie papieskiej za mąż za jego brata Henryka VIII.
[edytuj] Królowa Anglii
Wkrótce urodziła syna, jednak niemowlę zmarło po dwóch miesiącach. Jedynym dzieckiem Katarzyny i Henryka VIII, które przeżyło ciążę i okres niemowlęcy była urodzona w lutym 1516 roku księżniczka Maria, późniejsza królowa Maria I Tudor. Jako że Katarzyna nie miała z Henrykiem VIII męskich potomków, a papież nie zgodził się na unieważnienie tego małżeństwa, w 1534 roku król zerwał związek z Kościołem rzymskim, a parlament ogłosił go głową angielskiego kościoła narodowego.
[edytuj] Sprawa unieważnienia małżeństwa
Katarzyna twierdziła, iż nie skonsumowała swego związku z Arturem (co było mało prawdopodobne, jeżeli wierzyć relacjom dworskim). Jednocześnie prawo starotestamentowe zakazywało "brania wdowy po bracie" (a zwłaszcza, jeżeli nie była już dziewicą). Król Henryk VII, ojciec Henryka VIII i założyciel dynastii Tudorów, pragnął, aby Henryk poślubił ją jednak dla przypieczętowania przymierza z Hiszpanią. Nie bez znaczenia był motyw finansowy – w wypadku odesłania jej musiał zwrócić połowę dużego posagu i oddać ziemię w Anglii, co nadszarpnęłoby finanse królestwa.
Po śmierci ojca Henryk VIII poślubił więc Katarzynę, przyjmując, iż jej małżeństwo ze starszym bratem nie zostało skonsumowane. Na wszelki wypadek papież wydał specjalną dyspensę. Stosunki między Henrykiem i Katarzyną układały się nie najlepiej, nie tylko ze względu na brak męskiego potomka. Dla Katarzyny ważne były przede wszystkim interesy rodzinnej Hiszpanii (w listach do swego ojca, króla Ferdynanda Aragońskiego, pisała nawet o Anglii jako o "lennach Waszej Królewskiej Mości"), co szkodziło polityce króla Anglii, jej męża.
W 1525, Henryk VIII zakochał się w Annie Boleyn i po wielu latach pożycia z Katarzyną postanowił unieważnić to małżeństwo, ponieważ Anna nie zgodziła sie być tylko królewską kochanką, tak jak wcześniej była nią jej siostra Maria. Papież nie udzielił mu na to zgody, dlatego też ogłosił się on głową kościoła w Anglii, a więc de facto uniezależnił się od władzy papiestwa. Wynikało to z faktu, że Katarzyna mistrzowsko rozegrała z mężem proces o unieważnienie małżeństwa – była świetnie przygotowana, przewyższała męża zarówno sprytem,opanowaniem i była lepszym strategiem. W konsekwencji jednak król umocnił swoją władzę. Po ślubie Henryka z Anną Boleyn Katarzyna do końca życia przebywała w areszcie domowym i była tytułowana księżną-wdową Walii.
Kiedy po śmierci Katarzyny balsamowano jej zwłoki, okazało się, że jej serce jest sczerniałe. Przez długi czas uważano, że przyczyną jej śmierci było otrucie (z ręki Anny Boleyn lub samego króla). Dzisiejsi eksperci medyczni uważają jednak, że był to rak, o którym wówczas niewiele wiedziano. 22 lata później córka Katarzyny, Maria, również zmarła na raka (lub na puchlinę wodną).
Grób Katarzyny Aragońskiej znajduje się w katedrze w Peterborough. Monumentalny nagrobek wzniesiono w czasach wiktoriańskich z okazji restauracji katedry w roku 1891. Fundusze zebrano wśród jej wszystkich, chętnych do ofiarodawstwa, imienniczek – Katarzyn wiary katolickiej – w Anglii, Szkocji, Irlandii, Australii i Ameryce[9].
W 1553 roku pierwszy parlament za rządów córki Katarzyny Marii I Tudor uznał jej małżeństwo za ważne i byłe. Po śmierci Marii nikt, w tym jej przyrodnia siostra Elżbieta I Tudor nie dokonał rewizji tego postanowienia, wobec czego Katarzyna była w świetle prawa królową Anglii.
Przypisy
- ↑ A. Fraser, Sześć żon Henryka VIII, Pruszków 1994, s. 29. Był to ślub per procura. Odtąd Katarzyna była żoną Artura i przysługiwał jej tytuł walijski. Konfirmacja małżeństwa nastąpiła dopiero 14 listopada 1501 roku, po przyjeździe księżnej Walii do Anglii.
- ↑ Np. dokumenty papieskie przytaczane przez Johna Foxe'a w Actes and Monuments of these Latter and Perillous Days, Touching Matters of the Church (The acts and monuments of John Foxe), London 1583, s. 1303-1394 on-line
- ↑ T. Thorpe, Catalogue of an extensive collection of books, in various languages, (...) from the very curious library of the rev. Thomas Baker, London 1830, s. 171.
- ↑ D. Starkey, Królowe. Sześć żon Henryka VIII, Poznań 2004, s. 158.
- ↑ D. Starkey, Królowe. Sześć żon Henryka VIII, Poznań 2004, s. 158, 171.
- ↑ Thomas Cranmer ogłosił nieważność związku Katarzyny i Henryka 23 maja 1533 roku. A. Fraser, Sześć żon Henryka VIII, Pruszków 1994, s. 221.
- ↑ A. Fraser, Sześć żon Henryka VIII, Pruszków 1994, s. 221, 228. D. Starkey, Królowe. Sześć żon Henryka VIII, Poznań 2004, s. 520-521.
- ↑ A. Fraser, Sześć żon Henryka VIII, Pruszków 1994, s. 17-21
- ↑ Fraser, str. 430
[edytuj] Bibliografia
- Antonia Fraser, The Six Wives of Henry VIII, London 1992, ISBN 0-297-81242-4
| Poprzednik Elżbieta York |
.svg&filetimestamp=20100721110829) |
Królowa Anglii 1509-1533 |
|
Następca Anna Boleyn |
|
|||||||||||
| Demonstracje przeciwko ACTA w całej Europie | ||
W wielu krajach europejskich zorganizowano w sobotę dzień akcji przeciwko ACTA - międzynarodowej umowie handlowej dotyczącej zwalczania obrotu towarami podrabianymi. Na ulice wyszły tysiące ludzi.
|
||
| Marsz kibiców. Siedem radiowozów eskortowało pięć osób | ||
Jedynie pięć osób spośród zgromadzonych pod stadionem Legii trzech tysięcy wyruszyło pod Stadion Nardowy w sobotniej demonstracji kibiców. Marsz miał stanowić protest wobec odwołania meczu o Superpuchar na Stadionie Narodowym oraz polityki rządu wobec kibiców piłkarskich.
|
||
| Zaskakujące wieści z Moskwy. Władze nie wydały zezwolenia na marsz proputinowski | ||
Władze Moskwy nie wydały zgody na wiec poparcia dla kandydującego w marcowych wyborach prezydenckich Władimira Putina, który sztab wyborczy premiera chciał zorganizować 23 lutego na Placu Maneżowym przed murami Kremla. Miało w nim uczestniczyć 200 tys. ludzi.
|
||
| Włochy huczą: Spisek na życie Benedykta XVI! Umrze w ciągu roku! Watykan: Brednie, szaleństwo... | ||
W Watykanie krążą listy o spisku na życie papieża, wysuwane są hipotezy, że Benedykt XVI umrze w ciągu roku, i dochodzi do intryg na szczytach hierarchii - pisze cała sobotnia włoska prasa. Watykan nazwał te doniesienia "bredniami" i "szaleństwem".
|
||
| PJN: "Zobowiążcie się, że odrzucicie ACTA" | ||
Paweł Kowal, prezes PJN i poseł do Parlamentu Europejskiego wysłał list do europarlamentarzystów z Polski, w którym wzywa, by zobowiązali się, że nie zagłosują w PE za umową ACTA.
|
