Litwini
| Litwini | |
 |
|
| Mendog, Giedymin, Kiejstut Giedyminowicz, Witold Kiejstutowicz, Władysław II Jagiełło, Barbara Radziwiłłówna, Mikołaj Radziwiłł Czarny, Wawrzyniec Gucewicz, Szymon Dowkont, Maciej Wołonczewski, Mikalojus Konstantinas Čiurlionis, Antanas Baranauskas, Vydūnas, Jonas Basanavičius. | |
| Liczebność ogółem | 4,3 mln |
| Regiony zamieszkania |  Litwa:2 864 000 [1] (2007)  Stany Zjednoczone:722 879 [2]  Wielka Brytania:140 000  Irlandia:120 000  Brazylia:100 000 [3]  Rosja:75 000  Kanada:65 000  Argentyna:40 000 [4]  Białoruś:30 000 [5]  Niemcy:30 000  Łotwa:25 693 [6]  Polska:25 000 [7]  Norwegia:20 000  Australia:15 000  Ukraina:11 000  Urugwaj:10 000  Szwecja:8 000  Kazachstan:7 000  Dania:3 000  Francja:2 500 |
| Język | litewski |
| Religie | katolicyzm |
| Pokrewne grupy etniczne | Bałtowie |
Litwini (lit. Lietuviai) – naród bałtycki zamieszkujący głównie Litwę, a również Wlk. Brytanię, USA, Irlandię, Brazylię i inne kraje, posługujący się językiem litewskim.
Nazwa Litwini jest pochodna od Litwy, która to nazwa geograficzna została po raz pierwszy zapisana w formie Litua w ok. 1008-1009 r., w związku ze śmiercią misjonarza Brunona z Kwerfurtu.
Litwini powstali ze związku kilku pomniejszych grup plemiennych, wśród których najważniejszą rolę odgrywali Auksztoci i Żmudzini.
Powszechnie podaje się, że Litwini są najpóźniej schrystianizowanym narodem Europy; nastąpiło to w XIV-XV wieku. (W rzeczywistości znacznie później chrześcijaństwo przyjęły ugrofińskie i samojedzkie ludy zamieszkujące wschodnie i północne krańce kontynentu: Lapończycy, Komiacy, Udmurci, Nieńcy i in., których część do dnia dzisiejszego wyznaje tradycyjne wierzenia lub ich elementy). Obecnie większość Litwinów to katolicy obrządku rzymskiego.
Po okresie polonizacji – przede wszystkim elit, w związku z funkcjonowaniem Rzeczypospolitej Obojga Narodów, od II poł. XIX w., Litwini rozbudowują własną kulturę i język. W okresie międzywojennym język litewski został poddany zabiegom oczyszczenia z wpływów języków słowiańskich (głównie polskiego), ocenianych jako nadmierne.
Aktualnie liczbę Litwinów szacuje się na ok. 4,3 miliony, z uwzględnieniem emigracji, głównie do Stanów Zjednoczonych.
Litwini w Polsce zamieszkują Suwalszczyznę, głównie okolice Puńska i Sejn.
Przypisy
- ↑ Statistikos Departamentas [1]
- ↑ Detailed Tables - American FactFinder
- ↑ Pagal TLE, 1983 m. Brazilijoje gyveno apie 35 tūkst. lietuvių; VLE rašoma, kad 1951 m. Brazilijoje gyveno apie 245 tūkst. lietuvių, o 2000 m. − apie 850 tūkst. lietuvių ir lietuvių kilmės žmonių.
- ↑ Pagal VLE.
- ↑ Baltarusijos valstybinio universiteto (Minskas) Tautinių santykių tyrimo laboratorijos skaičiavimais (1994 m., vadovas − prof. Uralskij), Baltarusijoje gyvena per 300 tūkst. lietuvišką savo kilmę pripažįstančių žmonių, iš kurių apie 30 tūkst. save laiko lietuviais (iš tų 30 tūkst. apie 24 tūkst. gyvena lietuvių etninėse žemėse).
- ↑ [2]
- ↑ Iš 25 ar 30 tūkst. Lenkijos lietuvių per 10 tūkst. gyvena susitelkę Seinų ir Punsko krašte, t. y. lietuvių etninėse žemėse.
| Jak Sarkozy chce zapewnić sobie zwycięstwo? | ||
Nowy system pomocy dla bezrobotnych, nie dla małżeństw homoseksualnych, ostra polityka imigracyjna - to niektóre z pomysłów, które mają zapewnić reelekcję obecnemu prezydentowi Francji. Sam Nicolas Sarkozy wymienił je w wywiadzie dla dziennika "Le Figaro".
|
||
| Zaskakująco wielu Republikanów zagłosuje na Obamę | ||
Ponad miesiąc po rozpoczęciu w USA maratonu prawyborów prezydenckich w Partii Republikańskiej (GOP) nie może ona wyłonić odpowiedniego kandydata. Według najnowszego sondażu część Republikanów chce głosować w wyborach na...Demokratę, prezydenta Baracka Obamę.
|
||
| Minister Sikorski: Janukowycz nie dał nadziei | ||
Szef MSZ Radosław Sikorski powiedział w czwartek, że prezydent Ukrainy Wiktor Janukowycz w rozmowie z nim nie dał żadnych nadziei na przełom ws. Julii Tymoszenko. "Nie wygląda to dobrze" - odparł minister pytany o szanse na wcześniejsze wyjście z więzienia b. premier Ukrainy.
|
||
| Dziwny przypadek głowy państwa, które nie istnieje | ||
W przeddzień ceremonii samozwańczego przejęcia władzy liderka południowoosetyjskiej opozycji Ałła Dżiojewa zapadła w śpiączkę. Jak poinformowała szefowa jej sztabu wyborczego Fatima Kokojewa - kandydatka na prezydenta Osetii Południowej zasłabła przebywa na oddziale reanimacji szpitala w Cchinwali. Kobieta nie wykluczyła zamachu na życie niedoszłego prezydenta separatystycznej republiki.
|
||
| Ścigał zbrodnie reżimu Franco. Czy dlatego go skazano? | ||
Światowe media, komentując wyrok na sędziego Baltasara Garzona, wobec którego hiszpański Sąd Najwyższy orzekł zakaz wykonywania zawodu "z powodu przekroczenia uprawnień" w sprawie kryminalnej, wiążą go z jego próbą ścigania zbrodni frankizmu.
|
