Ludwik XII

Ludwik XII Walezjusz
Data i miejsce urodzenia	27 czerwca 1462 r. Château de Blois
Data i miejsce śmierci	1 stycznia 1515 r. Paryż

Ludwik XII (urodzony 27 czerwca 1462 w Château de Blois, zmarł 1 stycznia 1515 w Paryżu), książę Orleanu, później w latach 1498-1515 król Francji. Był wnukiem księcia Ludwika Orleańskiego (synem Karola Orleańskiego), i prawnukiem Karola V, z dynastii Walezjuszów.

Ludwik XII, panujący we Francji po swym dalekim krewnym Karolu VIII, kontynuował zaborcze wojny na Półwyspie Apenińskim. W 1499 r. podbił Księstwo Mediolanu; w lutym 1500 r. władzę w Mediolanie odzyskał jego dotychczasowy władca Ludovico Sforza, lecz w kwietniu tego samego roku wojska francuskie odbiły Księstwo, biorąc Sforzę do niewoli. W 1501 r. wojska Ludwika XII wspólnie z wojskami hiszpańskimi zaatakowały Królestwo Neapolu, zajmując północną część Królestwa z samym Neapolem. Jednak w 1502 r. wybuchła wojna francusko-hiszpańska o panowanie nad Królestwem Neapolu; w 1503 r. Hiszpanie pobili Francuzów w bitwie pod Cerignolą, zajęli Neapol i w grudniu rozbili francuską odsiecz Gaety pod Garigliano; po tych klęskach Ludwik XII zmuszony został zawrzeć rozejm z Hiszpanią, pozostawiając pod jej kontrolą Królestwo Neapolu. W 1507 r. Francuzi zdobyli występującą przeciwko ich dominacji w północnych Włoszech Genuę, a w 1509 r. pokonali wojska Wenecji pod Agnadello i opanowali posiadłości Republiki Weneckiej na zachód od rzeki Mincio; w 1512 r. wojska francuskie odniosły zwycięstwo pod Rawenną nad wojskami hiszpańskimi i papieskimi. W tym samym roku zostały jednakże wyparte z Włoch przez armie nowej Świętej Ligi, zawiązanej przez papieża, Wenecję, kantony szwajcarskie, Hiszpanię i Anglię. W 1513 r. wojska francuskie próbujące odzyskać Księstwo Mediolanu poniosły klęskę w starciu ze Szwajcarami pod Novarą.

Ludwik XII był trzykrotnie żonaty; z Joanną Francuską (córką Ludwika XI), Anną Bretońską (wcześniej żoną Karola VIII) i Marią Tudor, siostrą króla Anglii Henryka VIII. Nie doczekał się jednak męskich potomków (tylko dwie córki z Anną Bretońską) i po jego śmierci w 1515, królem Francji został jego kuzyn i zięć (mąż jego córki - Klaudii Francuskiej) - Franciszek I (1515-1547).

Zobacz też

• Walezjusze
• wojny włoskie

Poprzednik Karol I

Książę Orleanu 1465-1515

Następca Karol II

Poprzednik Karol VIII

król Francji 1498-1515

Następca Franciszek I

Poprzednik Ludovico Sforza

książę Mediolanu 1499-1500

Następca Ludovico Sforza

Poprzednik Ludovico Sforza

książę Mediolanu 1500-1512

Następca Maksymilian Sforza