Mediolan
Na mapach:
| Mediolan | |
| Państwo | |
| Region | Lombardia |
| Prowincja | Mediolan |
| Położenie | 45° 28' N 9° 11' E |
| Wysokość n.p.m. | 122 m |
| Powierzchnia | 182 km² |
| Populacja (2011) - liczba ludności - gęstość |
1 328 976▲ 7311,7/km² |
| Numer kierunkowy | 02 |
| Kod pocztowy | 20100 |
| Kod ISTAT | 015146 |
|
Położenie na mapie Włoch
|
|
Mediolan (wł. Milano, łac. Mediolanum, lomb. Milan) – miasto i gmina w północnych Włoszech, stolica prowincji Mediolan i regionu Lombardia. Położone na północno-zachodnim skraju Niziny Padańskiej pomiędzy rzekami Ticino, Adda, Po i Alpami. Mediolan położony jest na wysokości 122 m n.p.m. Drugie co do wielkości po Rzymie miasto Włoch. Według danych na koniec 2005 roku gminę zamieszkuje 1 308 735 osób, 7191 os./km². Zajmuje powierzchnię 182 km².
Znajduje się tu siedem uniwersytetów (Statale, Biccoca, Iulm, Bocconi, Cattolica, Politecnico) (m.in. założone w latach 1863, 1920 i 1924) i inne uczelnie, Akademia Literatury, instytuty naukowe.
Mediolan jest bardzo ważnym ośrodkiem międzynarodowej turystyki. W Mediolanie znajduje się największe studio telewizyjne w Europie.
Spis treści |
[edytuj] Historia
[edytuj] Kalendarium
- IV w. p.n.e. – założenie miasta przez celtyckie plemię Insubrów
- III w. p.n.e. – pierwsze wzmianki o Mediolanum jako miejsca stacjonowania armii rzymskiej
- 286 – Mediolan zostaje stolicą Cesarstwa Rzymskiego (do roku 403)
- 313 – cesarz rzymski Konstantyn wydaje w Mediolanie edykt uznający chrześcijaństwo
- 387 – Augustyn z Hippony przyjął chrzest z rąk biskupa Ambrożego
- 569 – miasto zdobyte przez Longobardów
- 774 – władzę przejmuje dynastia Karolingów (władcy Franków, którzy opanowują królestwo Longobardów)
- 951 – miasto zajmuje król niemiecki Otton I Wielki, który opanowuje Włochy
- 1158 – Mediolan odmawia posłuszeństwa cesarzowi rzymsko-niemieckiemu Fryderykowi I Barbarossie
- 1162 – zburzenie Mediolanu przez wojska Fryderyka Barbarossy
- 1167 – odbudowanie Mediolanu staraniem Ligi Lombardzkiej
- 1329 – początek rządów rodziny Viscontich, Mediolan niezależnym księstwem formalnie podległym cesarzowi rzymsko-niemieckiemu
- 1450 – początek rządów rodziny Sforzów – w tym czasie w mieście tworzył Leonardo Da Vinci
- 1499 – miasto-państwo Mediolan poddaje się Francji
- 1535 – Mediolan opanowują Hiszpanie
- 1714 – po wojnie o sukcesję hiszpańską Mediolan przechodzi pod panowanie Habsburgów austriackich
- 1797 – zostaje stolicą utworzonej przez Napoleona Bonaparte Republiki Cisalpińskiej (do 1805)
- 1815 – w wyniku ustaleń kongresu wiedeńskiego powraca do Austrii
- 1859 – zostaje odebrany Austrii przez Królestwo Sardynii wspierane przez Francję (Wojna francusko-austriacka)
- 1861 – włączony w Zjednoczone Królestwo Włoch
- II wojna światowa – kilkakrotnie bombardowany przez aliantów, w czasie jednego z bombardowań doszło do uszkodzenia budynku La Scali
- W drugiej połowie XIX wieku i XX wieku Mediolan w wyniku szybkiego rozwoju gospodarczego przekształca się w duży ośrodek przemysłowo-handlowy i finansowy
[edytuj] Ślady polskie w Mediolanie
Decyzja o tworzeniu „Legionów Polskich posiłkujących Lombardię” została uzyskana na podstawie dwukrotnego spotkania gen. Jana Henryka Dąbrowskiego z Napoleonem Bonaparte, jakie miały miejsce 4 grudnia 1796 i po zabiegach gen. Antoniego „Amilkara” Kosińskiego powtórnie 4 stycznia 1797 roku). 9 stycznia 1797 roku została podpisana konwencja pomiędzy Administracją Generalną Lombardii a gen. J.H. Dąbrowskim, na mocy której tworzono we Włoszech Legiony Polskie. W konwencji zapisano, że oddziały będą pełniły role oddziałów auxyliarnych (pomocniczych), a krój munduru będzie zbliżony do wzorów z okresu pierwszej Rzeczypospolitej[1]. 20 stycznia 1797 roku Dąbrowski wydaje odezwę do Polaków (rozpowszechnianą w czterech językach),a 3 lutego 1797 roku ukazuje się także odezwa rządu Lombardii, wzywająca Polaków do wsparcia wysiłku zbrojnego Legionów[2].
Już w marcu sformowano dwa pierwsze bataliony, a w Mantui rozpoczęto tworzenie trzeciego batalion z szefem Ludwikiem Dembowskim[3].
Mediolan w okresie Legionów Włoskich, dowodzonych przez gen. Jana Henryka Dąbrowskiego mieścił siedzibę Zakładu Legionów Polskich[4]. Tutaj zgłaszali się przybywający z kraju ochotnicy i tutaj przeprowadzano pierwsze szkolenia wojskowe.
[edytuj] Administracja
Mediolan jest podzielony na jednostki administracyjne nazywane zona. Przed 1999 rokiem, miasto miało 21 zon. W 1999 roku władze zdecydowały o redukcji liczby Zon z 21 do 9. Dzisiaj Zona 1 jest historycznym centrum miasta, 8 pozostałych pokrywa powierzchnię od granic Zony 1 do granic miasta.
Spośród 9 dzielnic, na które Mediolan jest podzielony, 8 jest rządzonych przez centroprawicową koalicję, a 1 przez centrolewicową koalicję.
[edytuj] Klimat
Mediolan leży na północnym krańcu wpływów klimatu podzwrotnikowego, gdzie ze względu na położenie miasta występuje klimat typowo kontynentalny. Są tu typowe dla północnych Włoch rośliny. Przeważają gorące, wilgotne lata i chłodne, wilgotne zimy, inaczej niż w klimacie śródziemnomorskim charakterystycznym dla reszty Włoch. W ciągu pozostałych pór roku piękne słoneczne dni przeplatają się z okresami deszczowymi. Średnie roczne temperatury wahają się od 1 °C w zimie do 24 °C w lecie.
Średnie temperatury w centrum miasta wynoszą –3 do 4 °C w styczniu i 19 do 30 °C w lipcu. Opady śniegu są często w zimie. W ciągu ostatnich 15-20 lat zmniejszyła się częstotliwość opadów śniegu. Historyczna średnia Mediolanu wynosi pomiędzy 35 a 45 cm. Pojedyncze śnieżyce powyżej 30-50 cm w 1-3 dni zdarzają się okresowo, z rekordem 80-100 cm podczas sławnej śnieżycy w styczniu 1985. Wilgotność jest dosyć duża w ciągu całego roku i wielkość średnich rocznych opadów wynosi około 1000 mm. W stereotypowym obrazie, Mediolan jest często owiany mgłą charakterystyczną dla zimnych okresów w dorzeczu Po. Redukcja zanieczyszczeń z fabryk zmniejszyła to zjawisko w ciągu ostatnich lat, przynajmniej w centrum miasta. Wiatru zwykle nie ma w Mediolanie. Na wiosnę mogą się zdarzyć wichury, zarówno z powodu Tramontany wiejącej z Alp, jak i Bory wiejącej z północnego wschodu. Takie wichury często powodują zniszczenia.
[edytuj] Gospodarka
Najważniejszy włoski ośrodek gospodarczo-finansowy; jedno z najbogatszych miast Europy. Ważny węzeł kolejowy i drogowy, wielki węzeł lotniczy (lotniska Malpensa i Linate). Siedziba licznych banków i towarzystw ubezpieczeniowych oraz giełdy (Borsa Italiana). Największy w kraju ośrodek przemysłowy – m.in. przemysł maszynowy, elektrotechniczny, środków transportu (Alfa Romeo), chemiczny (koncern Pirelli), odzieżowy (światowy ośrodek mody), a także metalowy, szklarski, spożywczy (sery, wina Cinzano i inne), porcelanowo-fajansowy, rafineryjny, hutnictwo żelaza. Mediolan jest jednym z ważniejszych ośrodków mody.
[edytuj] Kultura i sztuka
[edytuj] Muzea
- Musei di Castello Sforzesco: Museo d’Arte Antica – Muzeum Sztuki Antycznej
- Musei di Castello Sforzesco: Pinakoteka – Galeria Malarstwa
- Musei di Castello Sforzesco: Museo delle Arte Decorative – Muzeum Sztuki Uzytkowej
- Musei di Castello Sforzesco: Museo delgi Strumenti Musicali – Muzeum Instrumentów Muzycznych
- Musei di Castello Sforzesco: Museo Egizio – Muzeum Egipskie
- Musei di Castello Sforzesco: Museo della Preistoria e Protostoria – Muzeum Prehistoryczne
- Museo Archeologico – Muzeum Archeologiczne
- Museo del Risorgimiento – Muzeum Historii Zjednoczenia Włoch
- Museo Teatrale alla Scala – Muzeum Teatralne przy alla Scala
- Museo di Storia Naturale – Muzeum Geologiczne i Historii Naturalnej
- Museo del Novecento – Muzeum Sztuki XX wieku
- Museo del Ottocento, Galleria d’Arte Moderna – Muzeum Sztuki XIX wieku
- Museo Astronomico – Orto Botanico di Berra – Muzeum Astronomiczne i Ogród Botaniczny di Berra
- Planetario „Ulrico Hoepli” – Planetarium „Ulrico Hoepli”
- Museo Pinacoteca di Brera – Pinakoteka Brera – Galeria Sztuki di Brera
- Museo Pinacoteca e Biblioteca Ambrosiana – Galeria i Biblioteka Ambrozjańska
- Museo del Duomo – Muzeum Katedry Mediolańskiej il Duomo
- Museo Diocesiano di Milano – Muzeum Diecezji Mediolańskiej
- Museo di San Eustorgio – Muzeum Sztuki przy kościele San Eustorgio
- Museo dei Beni Culturali Cappuchini – Muzeum Sztuki Zakonu o.o. Kapucynów
- Cenacolo Vinciano – Ostatnia Wieczerza Leonarda da Vinci
- Museo Poldi Pezzoli – Muzeum Sztuki Poldi Pezzoli
- Museo Bagatti Valsecchi – Muzeum Bagatti Valsecchi
- Museo Nazionale della Scienzia e aella Technologia „Leonardo da Vinci” – Narodowe Muzeum Nauki i Techniki „Leonardo da Vinci”
- Museo del Cinema „Gianni Comencini” – Muzeum Kina
- La Triennale di Milano – Muzeum Targów Mediolańskich
- Palazzo Reale – Pałac Królewski
- Acuario e Civica Stazione Idrobiologica – Akwarium Miejskie i Stacja Hydrobiologiczna
- Palazzo Morando Costume Moda Imagine – Muzeum Kostiumów i Mody
- Casa Manzoni – Muzeum Mannzoni
[edytuj] Ważniejsze zabytki
[edytuj] Świeckie
- La Scala – jeden z najsłynniejszych teatrów operowych świata (otwarty w 1778),
- Ratusz (XIII-XVIII w.),
- Castello Sforzesco (XV w.),
- Ospedale Maggiore (XV-XVI, XVII w.),
- Liczne pałace z XV-XVIII w. (m.in. Brera XVI-XVII wiek (aktualnie mieszczący Pinakotekę Brera, Biblioteka Ambrosiana XVII w.),
- Wieżowiec Pirelli Gio Pontiego (1958) i Torre Velasca z 1954.
[edytuj] Sakralne
- Katedra (XIV-XIX) w.
- Bazylika Santo Stefano Maggiore
- Bazylika Św. Ambrożego (IV, IX-XII wiek)
- Bazylika św. Antoniego opata
- Basilica di San Calimero
- Bazylika Santa Eufemia
- Bazylika Sant'Eustorgio (IX-XIII w., XVII w.)
- Bazylika San Lorenzo Maggiore (IV-XII w., XVI w.)
- Bazylika San Nazaro in Brolo
- Bazylika San Simpliciano
- Sant’Alessandro in Zebedia
- Sant’Angelo
- San Babila
- San Barnaba e Paolo
- San Bartolomeo
- San Bernardino alle Ossa
- San Bernardino alle Monache
- San Carlo al Corso
- San Carpoforo
- San Fedele
- Św. Franciszka z Paoli
- Św. Franciszka Salezego
- San Giorgio al Palazzo
- San Gottardo in Corte
- San Marco
- Kościół San Michele e Santa Rita w Mediolanie
- Santa Maria al Paradiso
- Santa Maria alla Porta
- Santa Maria Annunciata
- Santa Maria della Vittoria
- Santa Maria dei Miracoli presso San Celso
- Santa Maria del Carmine
- Santa Maria della Passione
- Santa Maria della Scala in San Fedele
- Santa Maria delle Grazie (w przyległym klasztorze słynny fresk Ostatnia Wieczerza Leonarda da Vinci)
- Santa Maria Incoronata
- Santa Maria Segreta
- Santa Maria Podone
- San Maurizio al Monastero Maggiore
- San Nicolao
- San Pietro in Gessate
- San Satiro (1482, pozostałości z IX w.)
- San Sepolcro
- San Vincenzo in Prato
- San Vito in Pasquirolo
- Klasztor San Vittore al Corpo w Mediolanie
[edytuj] Komunikacja
[edytuj] Dworce kolejowe
- Milano Centrale
- Milano Porta Garibaldi
- Milano Lambrate
- Milano Rogoredo
- Milano Greco Pirelli Bicocca
- Milano Porta Genova
- Milano Porta Romana
- Milano San Cristoforo
- Milano Certosa
- Milano Cadorna
- Milano Bovisa-Politecnico
- Milano Lancetti
- Milano Villapizzone
- Milano Repubblica
- Milano Porta Venezia
- Milano Dateo
- Milano Porta Vittoria
- Milano Romolo
- Milano Affori
- Milano Bruzzano
- Milano Quarto Oggiaro
- Milano Domodossola Fiera
[edytuj] Porty lotnicze
Miasto obsługują trzy porty lotnicze:
- Port lotniczy Mediolan-Malpensa, położone 48 km na północny zachód od Mediolanu i skomunikowane linią kolejową Malpensa Express, dojeżdżającą na stację kolejową Milano Cadorna.
- Port lotniczy Mediolan-Linate, położone na południowo-wschodnich obrzeżach Mediolanu
- Port lotniczy Bergamo-Orio al Serio, położone na wschodnich obrzeżach Mediolanu.
Porty lotnicze są połączone między sobą dedykowanymi liniami autobusowymi.
[edytuj] Metro
W Mediolanie znajdują się trzy linie metra, oznaczone kolorami M1 – czerwonym, M2 – zielonym i M3 – żółtym.
[edytuj] Linie autobusowe, tramwajowe i trolejbusowe
W ścisłym centrum transport odbywa się za pomocą metra i linii tramwajowych. Obszary zewnętrzne obsługują linie autobusowe i trolejbusowe.
[edytuj] Komunikacja rowerowa
Począwszy od 2010 roku funkcjonuje system wypożyczania rowerów, dostępnych w bezobsługowych wypożyczalniach rozmieszczonych na obszarze ścisłego centrum. Park rowerowy systemu transportu rowerowego obejmuje 3650 rowerów.
[edytuj] Żegluga śródlądowa
Do Mediolanu doprowadzone są od strony południowo-zachodniej dwa kanały Naviglio Grande i Naviglio Pavese, łączące Mediolan z rzeką Tincio. Kanały są nieżeglowne przez przeważającą część roku.
[edytuj] Religie
[edytuj] Kościół rzymskokatolicki
Mediolan jest siedzibą archidiecezji. Patronami diecezji są Święty Ambroży i Święty Karol Boromeusz.
W Mediolanie działa polska parafia przy kościele Santa Maria alla Porta, przy linii metra M2 – przystanek Cairoli. Msze Święte w języku polskim odbywają się w niedziele i święta. W kościele znajdują się obrazy Najświętszej Marii Panny z Jasnej Góry oraz Jezusa Miłosiernego.
[edytuj] Kościół prawosławny
Parafia prawosławna w Mediolanie znajduje się przy via Senato.
[edytuj] Miasta partnerskie
Betlejem, Palestyna
Birmingham, Anglia
Boston, Stany Zjednoczone
Chicago, Stany Zjednoczone
Kraków, Polska
Dakar, Senegal
Frankfurt nad Menem, Niemcy
Lyon, Francja
Melbourne, Australia
Osaka, Japonia
Sankt Petersburg, Rosja
São Paulo, Brazylia
Szanghaj, Chińska Republika Ludowa
Tiencin, Chińska Republika Ludowa
Tel Awiw-Jafa, Izrael
Saloniki, Grecja
Toronto, Kanada
Belgrad, Serbia
[edytuj] Sport
Pod Mediolanem znajduje się tor Formuły 1 w Monza.
Źródło danych: Istituto Nazionale di Statistica.
Przypisy
[edytuj] Linki zewnętrzne
łóżka z pojemnikiem | mamka.bytom.pl | transport niemcy | projekty budynków | e-learning bhp

