Pomorze Gdańskie
Pomorze Gdańskie, Pomorze Nadwiślańskie, Pomorze Wschodnie[1], Pomerelia[2] (kasz. Pòrénkòwô Pòmòrskô, niem. Pommerellen) – historyczna dzielnica Polski[3] nad dolną Wisłą nad Morzem Bałtyckim w przybliżeniu obejmująca swym obszarem szeroki pas na zachód od dolnej Wisły, tj. wschodnią część województwa pomorskiego oraz północno-zachodnią część województwa kujawsko-pomorskiego[4]. Historycznie Pomorze Gdańskie obejmowało także od zachodu Ziemię Sławieńską, która sąsiadowała z Pomorzem Zachodnim, zaś od Wschodu Pomorze Gdańskie sąsiadowało z Pomezanią i Prusami.
[edytuj] Zarys historyczny
Na początku II wieku n.e. obszar Pomorza Gdańskiego zajęli przybyli ze Skandynawii Gepidzi i Goci, których ślady określane przez archeologów są jako kultura wielbarska. Plemiona germańskie wywędrowały na południe i po V wieku osiedlili się tu Słowianie[5]. Istnieją również teorie autochtoniczne mówiące o słowiańskim charakterze np. kultury łużyckiej[6].
W X wieku Pomorze Gdańskie zamieszkiwali Pomorzanie, od których wywodzą się współcześni Kaszubi.
Pierwsza wiadomość historyczna o Gdańsku pochodzi z 997 roku dzięki wysłaniu św. Wojciecha przez Bolesława Chrobrego w celu szerzenia wiary chrześcijańskiej – dotarł on do osady o nazwie Gyddanyzc. Dowodzi ta wiadomość również, że Gdańsk z okolicznymi ziemiami należał do pierwszego historycznego władcy Polski Mieszka I. W późniejszym okresie z większą lub mniejszą samodzielnością Gdańsk przynależał do Polski, aż do rzezi i zajęcia miasta przez Krzyżaków w 1308 roku.
W 1454 r. zostało utworzone województwo pomorskie, które ostatecznie ukształtowało się po II pokoju toruńskim w 1466 r. Było zwyczajowo zaliczane do obszaru Prus Królewskich.
Przez następne stulecia będący formalnie pod wpływami Polski Gdańsk, jak również inne miasta Prus Królewskich – tzw. trzy wielkie miasta pruskie (Gdańsk, Toruń i Elbląg)[7], posiadały znaczną samodzielność i przywileje.
W wyniku rozbiorów Polski Pomorze Gdańskie przeszło pod panowanie Prus, później Niemiec, pod nazwą Prus Zachodnich. Stan ten trwał do zakończenia I wojny światowej, oprócz okresu 1807–1814, kiedy istniało Wolne Miasto Gdańsk. Po wojnie w wyniku traktatu wersalskiego Pomorze Gdańskie wróciło do Polski oprócz Gdańska i ziem do niego przylegających, które ponownie utworzyły Wolne Miasto Gdańsk w latach 1920–1939.
II wojna światowa przyniosła kolejne zmiany terytorialne: Pomorze Gdańskie i Gdańsk wcielono do III Rzeszy jako Gdańsk-Prusy Zachodnie. W 1945 roku całe Pomorze Gdańskie razem z Gdańskiem znalazło się w Polsce.
[edytuj] Miasta
- Gdańsk, Gdynia, Sopot, Pruszcz Gdański, Tczew, Puck, Reda, Rumia, Wejherowo, Żukowo
- Hel, Władysławowo, Łeba, Lębork, Kartuzy, Kościerzyna, Chojnice, Człuchów, Tuchola, Starogard Gdański, Nowy Staw, Nowy Dwór Gdański
Przypisy
- ↑ J. Szaflarski: Pomorze Wschodnie – Mapa fizyczno-administracyjna 1: 500 000. Wydawnictwo Instytutu Bałtyckiego, 1945.
- ↑ Przykład zastosowania nazwy Pomerelia w tekście polskojęzycznym: nepomuki.pl/nepomuk
- ↑ Hasło "Pomorze Gdańskie" w internetowej Encyklopedii PWN [dostęp 7 kwietnia 2010]
- ↑ Według Wielkiej Encyklopedii Powszechnej PWN, t. 9, Warszawa 1967, str. 267, Pomorze Gdańskie to obszar "na zachód od Wisły"
- ↑ Dzieje Polski. Atlas ilustrowany. Demart 2007, str. 22-23
- ↑ Na stronie Muzeum Archeologicznego w Gdańsku pisze, że w III lub IV w. p.n.e. uformowała się lokalna grupa kultury łużyckiej, nazywana inaczej grupą kaszubską.
- ↑ Te miasta razem wzięte stanowiły większą część ludności Prus Królewskich, które liczyły ok. 36,5% ludności miejskiej Rzeczypospolitej.
|
||||||||||
| Demonstracje przeciwko ACTA w całej Europie | ||
W wielu krajach europejskich zorganizowano w sobotę dzień akcji przeciwko ACTA - międzynarodowej umowie handlowej dotyczącej zwalczania obrotu towarami podrabianymi. Na ulice wyszły tysiące ludzi.
|
||
| Marsz kibiców. Siedem radiowozów eskortowało pięć osób | ||
Jedynie pięć osób spośród zgromadzonych pod stadionem Legii trzech tysięcy wyruszyło pod Stadion Nardowy w sobotniej demonstracji kibiców. Marsz miał stanowić protest wobec odwołania meczu o Superpuchar na Stadionie Narodowym oraz polityki rządu wobec kibiców piłkarskich.
|
||
| Zaskakujące wieści z Moskwy. Władze nie wydały zezwolenia na marsz proputinowski | ||
Władze Moskwy nie wydały zgody na wiec poparcia dla kandydującego w marcowych wyborach prezydenckich Władimira Putina, który sztab wyborczy premiera chciał zorganizować 23 lutego na Placu Maneżowym przed murami Kremla. Miało w nim uczestniczyć 200 tys. ludzi.
|
||
| Włochy huczą: Spisek na życie Benedykta XVI! Umrze w ciągu roku! Watykan: Brednie, szaleństwo... | ||
W Watykanie krążą listy o spisku na życie papieża, wysuwane są hipotezy, że Benedykt XVI umrze w ciągu roku, i dochodzi do intryg na szczytach hierarchii - pisze cała sobotnia włoska prasa. Watykan nazwał te doniesienia "bredniami" i "szaleństwem".
|
||
| PJN: "Zobowiążcie się, że odrzucicie ACTA" | ||
Paweł Kowal, prezes PJN i poseł do Parlamentu Europejskiego wysłał list do europarlamentarzystów z Polski, w którym wzywa, by zobowiązali się, że nie zagłosują w PE za umową ACTA.
|
