XII wiek

<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>

1101 1102 1103 1104 1105 1106 1107 1108 1109 1110 1111 1112 1113 1114 1115 1116 1117 1118 1119 1120 1121 1122 1123 1124 1125 1126 1127 1128 1129 1130 1131 1132 1133 1134 1135 1136 1137 1138 1139 1140 1141 1142 1143 1144 1145 1146 1147 1148 1149 1150 1151 1152 1153 1154 1155 1156 1157 1158 1159 1160 1161 1162 1163 1164 1165 1166 1167 1168 1169 1170 1171 1172 1173 1174 1175 1176 1177 1178 1179 1180 1181 1182 1183 1184 1185 1186 1187 1188 1189 1190 1191 1192 1193 1194 1195 1196 1197 1198 1199 1200

Europa w XII wieku

Ważne wydarzenia

• wyprawy krzyżowe (wyprawa II i III)
• 1102
  • Koloman Uczony koronowany na króla Chorwacji i Dalmacji
  • zdobycie Tortosy
• 1106 – początek panowania Henryka V (cesarza od 1111)
• 1109 – zdobycie Trypolisu i Bejrutu, utworzenie hrabstwa Trypolisu
• 1113 – papież Paschalis II uznał zakon Szpitala Św. Jana Chrzciciela
• 1118
  • założenie milicji Ubogich Rycerzy Chrystusa przez Hugo z Payns,
  • Baldwin II królem Jerozolimy, rycerze zajęli dawną Świątynię Salomona i przybrali nazwę zakonu Świątyni (templariuszy)
  • Aragończycy odebrali Arabom Saragossę, która stała się stolicą Aragonii
  • biskup Henricus dotarł do Grenlandii (papież mianował go biskupem tej wyspy)
• ok.1120 – Jugorcowie powszechnie stosowali łyżwy z kości udowych zwierząt (tereny na pn. od Wołgi)
• 1122 – konkordat wormacki (kompromisowy układ pomiędzy cesarzem Henrykiem V a papieżem Kalikstem II)
• 1124 – pierwsze udokumentowane walki z bykami w Hiszpanii
• 1126 – dynastia Song przeniosła stolicę Chin na południe kraju, do Hangzhou (z powodu najazdu ludów północnych)
• 1128 lub 1129 – synod w Troyes i ogłoszenie reguły zakonu templariuszy, Zengi władcą Aleppo
• ok.1130 – Bernard z Clairvaux ogłosił De laude novae militiae
• 1131 – Fulko V królem Jerozolimy
• 1133 – Andora została przekazana we władanie biskupów z Urgel
• 1136
  • powstanie chłopów i biedoty miejskiej w Nowogrodzie (bojarzy ustanowili tam feudalną republikę)
  • Robert de Craon mistrzem zakonu templariuszy
• 1137
  • powstało nowe scentralizowane państwo etiopskie, którym rządziła dynastia Zague
  • Aragonia połączyła się z Kastylią (dawna Marchia Hiszpańska) zwaną już wówczas Katalonią lub hrabstwem Barcelony
• 1139 marzec – bulla papieża Innocentego II Omne datum optimum w intencji zakonu templariuszy
• 1140 – pierwsza szkoła medyczna w Salerno (Kampania)
• 1144 – turecki władca Zengi zajął Edessę, stolicę Hrabstwa Edessy
• 1146 – papież Eugeniusz III ogłosił krucjatę, święty Bernard nawoływał do drugiej krucjaty we Francji i w Niemczech
• 1147 – wyprawa feudałów niemieckich pod wodzą Henryka Lwa na kraj Obodrytów (zwycięstwo księcia Obodrytów – Niklota)
• 1148 lipiec – klęska krzyżowców podczas oblężenia Damaszku
• 1149 – Nur ad-Din wziął w posiadanie Edessę i całe hrabstwo
• 1152 – Baldwin III królem Jerozolimy
• 1153 – zajęcie Askalonu przez Baldwina III
• 1154 – Henryk II, założyciel dynastii Plantagenetów, królem Anglii
• 1156 – Bertrand z Blanquefort mistrzem zakonu templariuszy
• 1158 – cesarz Fryderyk I Barbarossa wkroczył do Włoch z liczną armią domagając się od miast rewindykacji swych uprawnień (regaliów)
• ok.1160 – kupcy niemieccy wylądowali u ujścia rz. Dźwiny i założyli osadę handlową (od 1200 nazywana Ryga)
• 1162
  • Amalryk I królem Jerozolimy
  • miasta lombardzkie, z największym Mediolanem na czele, powstały przeciw cesarzowi Fryderykowi I Rudobrodemu (15 miast utworzyło przeciw Niemcom związek, tzw. Ligę Lombardzką)
• 1164 – Henryk II wydał tzw. konstytucje klarendońskie (poddał duchowieństwo pod jurysdykcję królewską)
• 1167 – cesarz Fryderyk I ponownie wkroczył do Włoch z liczną armią, zajął Rzym opuszczony przez papieża Aleksandra III
• 1169
  • Saladyn wezyrem Egiptu
  • książęta wschodnioruscy zdobyli i spalili Kijów
• 1170 – na ziemiach obodryckich powstało półsłowiańskie i półniemieckie Księstwo Meklemburskie, wchodzące w skład cesarstwa
• 1171 – Saladyn władcą Kairu (położył kres kalifatowi fatymidzkiemu)
• 1174 – Baldwin IV Trędowaty królem Jerozolimy (król trędowaty)
• 1176 – powstanie chłopskie w koreańskiej prowincji Czhungczhong
• 1177 – Saladyn pobity przez Baldwina IV pod Montgisard
• 1180 – Arnold z La Tour (Torroja) mistrzem zakonu templariuszy
• ok.1181 – Chrétien de Troyes zaczął pisać O królu Arturze i rycerzach Okrągłego Stołu czyli Opowieść o Graalu
• 1181 – książę Pomorza Zachodniego, Bogusław, zagrożony przez Sasów (brak pomocy osłabionej Polski), złożył hołd lenny cesarzowi Fryderykowi I – Pomorze Zachodnie weszło w skład Rzeszy
• 1182 – powstanie żołnierzy i niewolników w Dzondzu (Korea)
• 1183-1184 – Saladyn zajął Aleppo
• 1185 – Baldwin V królem Jerozolimy
• 1185-1186 – powstanie Bułgarów przeciw panowaniu Bizancjum
• 1186 – koniec panowania Ghaznawidów na północy płw. Indyjskiego
• 1187
  • październik – Turcy pod wodzą Saladyna zdobyli Jerozolimę
  • ogłoszono trzeciej krucjaty
• 1188 – Saladyn zajął całe terytorium Franków z wyjątkiem: Trypolisu, Tyru i Antiochii
• 1189 – Gwidon z Lusignan oblegał Akkę
• 1190
  • w Syrii powstało niemieckie szpitalne bractwo rycerskie (w 1198 przekształcone w zakon rycerski Najświętszej Marii Panny – Krzyżacy)
  • cesarz Barbarossa najechał Azję Mniejszą, umarł topiąc się pod Konyą (Iconium)
• 1191 – klęska Saladyna pod Arsuf
• 1192
  • Minamoto Yoritomo uzyskał tytuł shōguna
  • Ryszard Lwie Serce powrócił do Europy Zachodniej, nie zdobywszy Jerozolimy
• 1194
  • Hunac-Ceel, władca Mayapánu, z pomocą wojowników tolteckich zdobył miasto Chichén-Iitzá
  • Gilbert Erail mistrzem zakonu templariuszy
• 1197 – Amalryk z Lusignan królem Jerozolimy
• 1198 – papież Innocenty III ogłosił nową, czwartą krucjatę (cel: odbicie Jerozolimy)
• 1199 – oficjalne uznanie zakonu rycerskiego Najświętszej Marii Panny (Krzyżaków) przez papieża Innocentego III
• 1200 – norweski król Sverre stoczył bitwę pod Isen, w pobliżu Oslo
• ok.1200 – w Paryżu powstał uniwersytet (wydziały: tzw. sztuk wyzwolonych, medycyny, prawa i teologii). Nazwę Sorbona zawdzięcza założycielowi kolegium teologicznego – Robertowi de Sorbon
• silne trzęsienie ziemi zburzyło mauzoleum w Halikarnasie
• kompas, wynaleziony przez Chińczyków, trafił do Europy (za pośrednictwem arabskich kupców)
• założono Władysławowo i Puck

Władcy Polski w XII wieku

• 1079-1102: Władysław I Herman
• 1102-1107: Zbigniew i Bolesław III Krzywousty
• 1107-1138: Bolesław III Krzywousty
• 1138-1146: Władysław Wygnaniec (książę zwierzchni)
• 1146-1173: Bolesław IV Kędzierzawy (książę zwierzchni)
• 1173-1177: Mieszko III Stary (książę zwierzchni)
• 1177-1194: Kazimierz II Sprawiedliwy (książę krakowski)
• 1194-1202: Leszek Biały (książę krakowski)

Ważne wydarzenia w historii Polski

• 1110-1120 − Bolesław III Krzywousty ujarzmił i podbił Pomorze
• 1138 – Rozbicie dzielnicowe Polski

Sławni twórcy sztuki i kultury

• ..

Sławni odkrywcy i badacze

• ..

[

---

]